Taşınmaz satışlarında dolandırıcılık ve sahtecilik riskini azaltmak amacıyla hayata geçirilmesi planlanan Güvenli Ödeme Sistemi’nin uygulama tarihi 1 Aralık’a ertelendi. Emlak sektörü temsilcileri kararı olumlu karşılarken, sistemin teknik çalışmalar tamamlandıktan sonra sorunsuz şekilde devreye alınmasını istedi. Sektörün bir diğer talebi ise bir taşınmaz için yalnızca tek emlak işletmesinin yetkilendirilmesi oldu.
Ticaret Bakanlığı tarafından taşınmaz satışlarında alıcı ve satıcıların dolandırıcılık ve sahtecilik risklerine karşı korunması, kayıt dışılığın azaltılması ve para transferlerinin güvenli şekilde gerçekleştirilmesi amacıyla hazırlanan Güvenli Ödeme Sisteminin uygulama tarihi ertelendi.
Ekim ayında devreye alınması beklenen sistemin geçiş tarihi, teknik çalışmaların devam etmesi nedeniyle 1 Aralık olarak belirlendi. Düzenleme, Resmi Gazete’de yayımlanan Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik ile yürürlüğe girdi.
Emlak sektöründen erteleme kararına destek
Sektör temsilcileri, Güvenli Ödeme Sistemi’nin uygulama tarihinin ertelenmesini olumlu karşıladı. Temsilciler, teknik altyapının tüm tarafların sistemlerine entegre edilmesinin ve uygulamanın satış süreçlerini aksatmadan çalışmasının önemine dikkat çekti.
Türkiye Tüm Emlak Müşavirleri Federasyonu Başkanı Hacı Ali Taylan, sektörün Ticaret Bakanlığı ile sürekli istişare halinde olduğunu belirterek, Güvenli Ödeme Sistemi’nin gayrimenkul alım satımlarında nakit taşıma riskini ve tapu işlemlerindeki güven sorunlarını azaltabilecek önemli bir uygulama olduğunu söyledi.
Ancak sistemin sağlıklı işlemesi için bazı mali düzenlemelerin de yapılması gerektiğini belirten Taylan, özellikle taşınmazların tapuda gerçek satış bedeli üzerinden gösterilmemesinin sistemi olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
“Tapu harçları yüzde 1’e düşürülmeli”
Taylan, taşınmazların gerçek değerinin altında gösterilmesinin devam etmesi halinde Güvenli Ödeme Sistemi’nin kayıt dışılığı tamamen ortadan kaldıramayacağını savundu.
Taylan, 10 milyon liralık bir gayrimenkulün tapuda 3 milyon lira gösterilmesi halinde, sistem üzerinden yalnızca bu tutarın ödeneceğini, kalan miktarın ise sistem dışında kalabileceğini belirtti.
Sistemin otomotiv sektöründeki benzer uygulamalar gibi etkin çalışabilmesi için iki temel düzenlemeye ihtiyaç olduğunu ifade eden Taylan, bunlardan ilkinin tapu harçlarının düşürülmesi olduğunu söyledi.
Taylan, tapu harçlarının yüzde 1 seviyesine indirilmesi halinde vatandaşların satış bedellerini gerçek değer üzerinden göstermeye daha fazla yönelebileceğini belirtti.
İkinci başlığın ise değer artış kazancı vergisi olduğunu kaydeden Taylan, geçmişte taşınmazlarını düşük bedeller üzerinden satın alan vatandaşların bugün gerçek satış değeri üzerinden işlem yaptığında yüksek vergi yüküyle karşılaşabildiğini ifade etti.
Taylan, Güvenli Ödeme Sistemi’nin sağlıklı uygulanabilmesi için tapu harçlarının düşürülmesinin yanı sıra bir defaya mahsus değer artış vergisi muafiyeti getirilmesi gerektiğini savundu.
EİDS’de “tek emlakçı” talebi
Emlak sektörünün gündemindeki bir diğer konu ise Elektronik İlan Doğrulama Sistemi (EİDS) oldu.
Ticaret Bakanlığı tarafından taşınmaz ticaretinde şeffaflığın artırılması ve spekülatif fiyat artışlarının önlenmesi amacıyla uygulanan sistem kapsamında taşınmaz sahipleri, e-Devlet üzerinden aynı taşınmaz için birden fazla yetki belgeli emlak işletmesine ilan yayımlama izni verebiliyor.
Hacı Ali Taylan, EİDS’nin kaçak emlakçılıkla mücadelede önemli bir adım olduğunu belirterek, sistem üzerinden verilen yetkinin esas olarak ilan yayımlama yetkisi olduğunu söyledi.
Taylan, bu yetkinin kamuoyunda zaman zaman pazarlama, satış veya kiralama yetkisiyle karıştırıldığını belirterek, emlak işletmelerinin ayrıca pazarlama sözleşmesi yapmak durumunda kaldığını ifade etti.
Yakında hayata geçirilmesi planlanan düzenlemeyle EİDS yetkisi ile pazarlama sözleşmesinin aynı ekran üzerinden oluşturulmasının hedeflendiğini belirten Taylan, böylece kağıt üzerinde yürütülen sözleşme sürecinin de sona ereceğini kaydetti.
Yabancı mülk sahipleri için sistem entegrasyonu
Taylan, EİDS’deki bazı açıkların kötü niyetli kişiler tarafından kullanılmasının önüne geçilmesi için de yeni çalışmalar yapıldığını söyledi.
Özellikle “yabancı mülk sahibi” seçeneği üzerinden verilen sahte beyanların önlenmesi amacıyla Nüfus ve Vatandaşlık İşleri Genel Müdürlüğü ile sistem entegrasyonu sağlandığını belirten Taylan, bu sayede yetkisiz ilanların engellenmesinin hedeflendiğini ifade etti.
“Bir mülk için tek emlak ofisi yetkili olmalı”
Taylan, mevcut sistemde bir taşınmazın birden fazla emlak ofisine ilan verme yetkisiyle verilebilmesinin pazarlama sürecinde sorunlara yol açabildiğini belirtti.
Sektör temsilcilerinin talebinin, üç aylık yetkilendirme süresi boyunca bir taşınmaz için yalnızca bir emlak işletmesinin yetkili olması yönünde olduğunu aktaran Taylan, bu konuda Bakanlığa taleplerini ilettiklerini söyledi.
Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Esnaf Odası Başkanı Burak Arpacı da Güvenli Ödeme Sistemi’nin 1 Aralık’a ertelenmesini olumlu karşıladıklarını belirtti.
Arpacı, sistemin tüm tarafların altyapılarına entegre edilmesi ve uygulama başladığında satış işlemlerinde aksama yaşanmaması gerektiğini ifade etti.
“Tek yetkilendirme fiyat karmaşasını azaltabilir”
Arpacı, tek emlakçı yetkilendirmesi taleplerinin temelinde ilan platformlarında ortaya çıkan fiyat farklılıkları ve mükerrer ilanların bulunduğunu söyledi.
Gayrimenkul sahiplerinin hangi emlak ofisi ve danışmanıyla muhatap olduğunu net şekilde bilmesi gerektiğini belirten Arpacı, tek yetkilendirmenin hem taşınmaz sahiplerinin hem de emlak danışmanlarının haklarının korunmasına katkı sağlayabileceğini ifade etti.
Arpacı ayrıca taşınmazların rayiç bedeli ile gerçek değeri arasındaki farkın makul oranlarda vergilendirilmesi ve satış işlemlerinin gerçek değer üzerinden gerçekleştirilmesi gerektiğini kaydetti.
Güvenli Ödeme Sistemi 1 Aralık’a ertelendi: Emlak sektöründen yeni düzenleme talebi.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
