Hazine ve Maliye Bakanlığının kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirme çalışmasına gayrimenkul sektörü ve tüketici derneklerinden destek geldi. Sektör temsilcileri, uygulamanın sahte sözleşme ve yetkisiz kiralamaların önüne geçebileceğini belirtirken, özellikle ileri yaştaki vatandaşların sisteme geçiş öncesinde bilgilendirilmesi gerektiğine dikkat çekti.
Kira sözleşmelerinde dijital dönüşüm hız kazanıyor. Hazine ve Maliye Bakanlığının, kira sözleşmelerinin e-Devlet Kapısı üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışması, gayrimenkul sektörü temsilcileri ve tüketici dernekleri tarafından genel olarak olumlu karşılandı.
Sektör temsilcileri, sistemin zorunlu hale gelmesinin kira piyasasında kayıt dışılığın azaltılması, tarafların doğrulanması ve sözleşmelerin güvenli şekilde saklanması açısından önemli avantajlar sağlayabileceğini belirtiyor.
E-kira sözleşmesi uygulaması nasıl işliyor?
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasına yönelik uygulamanın ilk aşaması 4 Kasım 2024’te hayata geçirildi.
Sistemde taşınmaz sahibi gerçek kişi, e-Devlet Kapısı’ndaki “Kira Sözleşmesi İşlemleri” bölümünden sözleşmeyi hazırlıyor. Daha sonra sözleşme kiracı ve varsa kefilin elektronik onayına sunuluyor.
Uygulamanın ikinci aşamasına ise 9 Mayıs 2025’te geçildi. Böylece emlak danışmanları ve yetkilendirilen kişiler de kira sözleşmesi hazırlayarak tarafların onayına sunabiliyor.
Sisteme zaman içinde yeni özellikler de eklendi. Onaylanan sözleşmelerde yazım, rakam veya bilgi girişlerinden kaynaklanan maddi hatalar 15 gün içinde düzeltilebiliyor. “Güncelle” fonksiyonuyla da tarafların iletişim bilgileri ile kira bedeli ve ödeme bilgileri güncel tutulabiliyor.
Hazırlanan sözleşmeler için ayrıca zaman damgalı barkodlu belge oluşturulabiliyor ve belgenin doğrulaması e-Devlet üzerinden yapılabiliyor.
Sektör temsilcilerinden e-Devlet zorunluluğuna destek
Hazine ve Maliye Bakanlığının tüm kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden hazırlanmasını zorunlu hale getirmeye yönelik çalışması, gayrimenkul sektöründe olumlu karşılandı.
Sektör temsilcileri, sistemin özellikle kayıt dışılığın önlenmesi, sahte sözleşmelerin engellenmesi, taşınmaz sahibinin doğrulanması ve kira bilgilerinin kayıt altına alınması açısından önemli bir dönüşüm yaratabileceğini belirtiyor.
Ancak uygulamanın zorunlu hale getirilmesi halinde sistemin farklı kira ilişkilerine cevap verebilecek kadar esnek olması gerektiğine de dikkat çekiliyor.
“Kontrat kaybolmaz, kira bedeli kayıt altına girer”
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği Genel Başkanı Hakan Akdoğan, e-Devlet sisteminin zorunlu hale gelmesiyle sahte sözleşmelerin önüne geçilebileceğini ve taşınmazı kiraya veren kişinin gerçekten malik olup olmadığının doğrulanabileceğini söyledi.
Sözleşmelerin dijital ortamda saklanmasının önemli bir avantaj sağlayacağını belirten Akdoğan, kira bedeli ve taraf bilgilerinin kayıt altına alınmasının uyuşmazlıklarda da kolaylık sağlayacağını ifade etti.
Akdoğan, sistemin Türkiye’nin gerçek kira verilerini ortaya çıkarabilecek önemli bir veri tabanı oluşturabileceğine işaret etti.
Bununla birlikte her kira ilişkisinin standart bir elektronik sözleşmeye kolayca sığmayabileceğini belirten Akdoğan; özel şartlar, tahliye taahhüdü, demirbaşlar, depozito, şirket kiralamaları ve alt kira gibi farklı durumların sistem içerisinde nasıl yönetileceğinin netleştirilmesi gerektiğini söyledi.
Akdoğan’a göre e-kira sözleşmesi yalnızca dijital bir sözleşme uygulaması değil, aynı zamanda kira piyasasının şeffaflaşması ve vergi denetiminin güçlenmesi açısından da önemli bir araç olabilir.
Emlak danışmanlarının sistemdeki rolü önemli
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği Başkanı Mustafa Kemal Şahin de uygulamanın kira piyasasında güven ve şeffaflığı artırabileceğini belirtti.
Kira işlemlerinin merkezi ve güvenli bir altyapı üzerinden yürütülmesinin önemli bir kazanım olacağını ifade eden Şahin, sistem sayesinde kiracıların mülk sahibini veya yetkili kişiyi doğrulayabileceğini söyledi.
Şahin, uygulamanın ikinci aşamasıyla emlak danışmanlarının sisteme dahil edilmesini de önemli bulduklarını belirterek, profesyonel emlak danışmanlarının kira sürecinin güvenli ve mevzuata uygun şekilde yürütülmesinde önemli bir rol üstlendiğini ifade etti.
E-kira sisteminin yaygınlaşmasının kayıtlı ve profesyonel çalışan emlak işletmelerinin sektördeki konumunu da güçlendirebileceğini kaydeden Şahin, sistemin daha etkin kullanılabilmesi için eğitim ve bilgilendirme çalışmalarının artırılması gerektiğini söyledi.
Hisseli taşınmaz ve şirket kiralamaları için düzenleme beklentisi
Şahin, uygulamanın sahadaki farklı kira senaryolarına da cevap verebilmesinin önemine dikkat çekti.
Özellikle hisseli mülkiyet, birden fazla taşınmaz sahibi, birden fazla kiracı, kefil ve şirketlerin kiracı olması gibi durumların sistem içerisinde daha kapsamlı şekilde çözülebilmesi gerektiğini belirtti.
Dijital sistemin en önemli avantajlarından birinin de tarafların aynı anda ve aynı yerde bulunma zorunluluğunu ortadan kaldırması olduğunu ifade eden Şahin, elektronik ortamda gerçekleştirilen onay sürecinin işlemlere güven kazandıracağını söyledi.
Barkodlu ve zaman damgalı belgelerin de ileride çıkabilecek kira uyuşmazlıklarında önemli bir kayıt oluşturabileceğini belirten Şahin, sözleşmenin hangi tarihte hazırlandığı ve tarafların ne zaman onay verdiğinin sistem üzerinden görülebilmesinin tarafların haklarının korunmasına katkı sağlayacağını dile getirdi.
Tüketicilerden “e-Devlet eğitimi” uyarısı
Tüketiciler Derneği Genel Başkanı Levent Küçük ise kira sözleşmelerinin dijital ortamda hazırlanmasının önemli kolaylıklar sağlayacağını ancak toplumun tamamının bu sisteme aynı ölçüde hazır olmadığını belirtti.
Özellikle ileri yaştaki vatandaşların e-Devlet kullanımında zorluk yaşayabildiğine dikkat çeken Küçük, uygulamanın zorunlu hale getirilmesinden önce vatandaşlara yönelik bilgilendirme ve eğitim çalışmalarının artırılması gerektiğini söyledi.
Küçük, dijital sözleşmelerin önemli avantajlarından birinin de belgelerin kaybolma riskini ortadan kaldırması olduğunu belirterek, e-Devlet üzerinden hazırlanan sözleşmelere ihtiyaç duyulduğunda yeniden ulaşılabilmesinin vatandaşlar açısından kolaylık sağlayacağını ifade etti.
Kira sözleşmelerinin imzalanmadan önce taraflara birkaç günlük inceleme süresi verilmesinin de önemli olabileceğini belirten Küçük, dijital sözleşme sisteminin kayıtlı ekonominin güçlenmesi ve sözleşmelerin güvenli şekilde muhafaza edilmesi açısından yararlı olacağını söyledi.
Ev sahipleri ve kiracılar dikkat! Kira sözleşmelerinde e-Devlet dönemi için sektör destek verdi.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
