Gayrimenkul ilanlarında kimlik ve ilan yayınlama doğrulamasının ardından Elektronik İlan Doğrulama Sistemi’nin (EİDS) kapsamının genişletilmesine yönelik yeni çalışmalar gündeme geldi. Altın Emlak Global Yönetim Kurulu Başkanı Mustafa Hakan Özelmacıklı, özellikle sistemdeki istisna seçenekleri kullanılarak yayımlanan ilanların ve malik gibi davranarak aracılık yapan kişilerin daha sıkı denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Özelmacıklı, e-Devlet üzerinden emlak işletmesine verilen ilan yayınlama izninin, mevzuat kapsamında düzenlenmesi gereken yetkilendirme sözleşmesinin yerine geçmediğine dikkat çekti.
Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik kapsamında emlak işletmelerinin yetkili olmadıkları taşınmazlar için ilan veremeyeceğini belirten Özelmacıklı, yeni bir sözleşme zorunluluğu getirilmesinden ziyade mevcut sözleşmelerin dijital ortamda doğrulanabilir hale getirilmesinin söz konusu olduğunu ifade etti.
Yetkilendirme sözleşmesi e-Devlet’e taşınabilir
Kira sözleşmelerinin e-Devlet üzerinden düzenlenebilmesini örnek gösteren Özelmacıklı, emlak işletmeleri ile taşınmaz sahipleri arasındaki yetkilendirme sözleşmelerinin de benzer bir sistem üzerinden yapılabileceğini söyledi.
Özelmacıklı, yetkilendirme sözleşmelerinin standart bir metin yerine tarafların ihtiyaçlarına göre maddeler ekleyebileceği bir yapıda oluşturulmasının daha uygun olacağını belirtti.
Bu modelde malik ile emlak işletmesinin yetkilendirme sözleşmesini e-Devlet üzerinden yapabileceğini ifade eden Özelmacıklı, sözleşmenin tarafları, kapsamı ve süresinin ilan yayınlama izniyle ilişkilendirilebileceğini kaydetti.
Sözleşmenin sona ermesi halinde ilanın durumunun da sistem üzerinden takip edilebileceğini belirten Özelmacıklı, böyle bir yapının malik, tüketici ve yetki belgeli emlak işletmesi açısından daha şeffaf bir süreç oluşturacağını söyledi.
Tek platformda 44 binden fazla ilan tespit edildi
EİDS kapsamında dikkat çeken başlıklardan biri de ilan platformlarında kullanılan istisna seçenekleri oldu.
Özelmacıklı, yaptıkları taramada yalnızca bir ilan sitesinde “kooperatif hisseli tapu”, “intifa hakkı tesisli”, “yurt dışı tapulu” ve “tapu kaydı yok” seçeneklerinin birlikte kullanılmasıyla 44 binden fazla satılık ve kiralık konut ilanının listelendiğini açıkladı.
Bu ilanların tamamının usulsüz olarak değerlendirilemeyeceğinin altını çizen Özelmacıklı, asıl yapılması gerekenin istisna kapsamında gösterilen taşınmazların gerçekten bu şartları taşıyıp taşımadığının ve ilanı veren kişinin taşınmazla olan ilişkisinin kontrol edilmesi olduğunu belirtti.
“İstisnalar yetkisiz aracılık için kullanılmamalı”
Özelmacıklı, gerçek maliklerin kendi taşınmazlarıyla ilgili ilan verme hakkının korunması gerektiğini, ancak istisna seçeneklerinin yetkisiz aracılık faaliyetleri için kullanılmasının sektör açısından sorun oluşturduğunu söyledi.
Malik gibi davranarak başkalarına ait taşınmazların pazarlanmasını yapan kişilerin bu seçenekler üzerinden ilan vermesinin önüne geçilmesini isteyen Özelmacıklı, bu durumun mevzuat yükümlülüklerini yerine getiren ve yetki belgesine sahip emlak işletmeleri açısından haksız rekabet oluşturduğunu ifade etti.
Sosyal medya grupları da denetim kapsamına alınmalı
Yetkisiz gayrimenkul aracılığının yalnızca ilan platformlarıyla sınırlı olmadığını belirten Özelmacıklı, WhatsApp ve Facebook gruplarında gerçekleştirilen faaliyetlerin de takip edilmesi gerektiğini söyledi.
Doğrulanmış bir ilan bağlantısının paylaşılmasıyla başkasına ait taşınmazın sürekli şekilde pazarlanmasının birbirinden ayrılması gerektiğini belirten Özelmacıklı, vatandaşların ve sektör temsilcilerinin şüpheli ilan ve paylaşımları bildirebileceği bir ihbar mekanizması kurulmasını önerdi.
Bu sistemde yapılan başvuruların hangi aşamada olduğunun ve sonucunun da takip edilebilmesinin önemine dikkat çekti.
Danışman hesapları hangi emlakçıya bağlı olacak?
Özelmacıklı’nın gündeme getirdiği bir diğer konu ise ilan portallarında danışman kullanıcıları üzerinden yapılan işlemler oldu.
Danışman hesaplarının hangi yetki belgeli emlak işletmesine bağlı olduğunun açıkça görülebilmesi gerektiğini belirten Özelmacıklı, bu ilişkinin Taşınmaz Ticareti Bilgi Sistemi ile entegre şekilde takip edilebilmesini önerdi.
Böylece ilan izinleri, yetkilendirme sözleşmeleri, istisna beyanları ve danışman hesapları arasındaki bağlantının tek bir sistem üzerinden izlenebilmesi hedefleniyor.
EİDS’de kapsamın genişletilmesi gündemde
Özelmacıklı’ya göre ilan yayınlama izinleriyle yetkilendirme sözleşmelerinin birbirine bağlanması, istisna kapsamındaki ilanların daha etkin denetlenmesi ve danışman hesaplarının bağlı olduğu işletmelerin sistem üzerinden takip edilmesi, sahte ilan ve yetkisiz aracılıkla mücadelede yeni bir denetim katmanı oluşturabilir.
Gayrimenkul ilanlarında doğrulama sisteminin kapsamının genişletilmesiyle birlikte, önümüzdeki dönemde yalnızca ilanı veren kişinin kimliği değil, ilanın hangi yetkiye ve hangi sözleşmeye dayandığının da dijital olarak doğrulanması gündeme gelebilir.
Emlak ilanlarında yeni dönem: 44 bini aşkın ilan mercek altında! yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
