İstanbul’da kentsel dönüşümü hızlandırmak amacıyla uygulanan Yarısı Bizden kampanyasının süresi 31 Aralık 2027’ye kadar uzatıldı. Kararı değerlendiren gayrimenkul ve inşaat sektörü temsilcileri, uzatmanın dönüşüm konusunda karar vermekte zorlanan bina ve site sakinleri için önemli bir fırsat oluşturacağını belirtti.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, Kabine Toplantısı’nın ardından yaptığı açıklamada, yıl sonunda sona ermesi planlanan Yarısı Bizden kampanyasının 2027 sonuna kadar devam edeceğini duyurdu.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı bünyesindeki Kentsel Dönüşüm Başkanlığı koordinasyonunda yürütülen kampanya, İstanbul’un tüm ilçelerini kapsıyor. Riskli yapı sahiplerine yönelik destek paketinde konut ve iş yerlerinin dönüşümü için hibe, kredi ve taşınma yardımı bulunuyor.
“Karar vermekte zorlanan maliklere yeni fırsat”
Kentsel Dönüşüm ve Şehircilik Vakfı (KENTSEV) Başkanı Haldun Ersen, İstanbul’un deprem riskinin kentsel dönüşümü artık ertelenemeyecek bir zorunluluk haline getirdiğini söyledi.
Kampanyanın uzatılmasının yalnızca riskli yapı sahipleri açısından değil, İstanbul konut piyasası ve inşaat sektörü bakımından da önemli olduğunu belirten Ersen, sürenin uzatılmasıyla dönüşüm kararında zorlanan çok sayıda malik için yeni bir fırsat ortaya çıktığını ifade etti.
Ersen’e göre kentsel dönüşümün önündeki temel sorunlardan biri finansman olurken, özellikle büyük sitelerde farklı malik beklentileri, müteahhit seçimi konusunda yaşanan anlaşmazlıklar, arsa payı sorunları ve proje koşulları da sürecin uzamasına neden oluyor.
Kampanyanın devam etmesinin, bu yapıların dönüşümünde maliklerin bilgilendirilmesi, uzlaşmanın sağlanması ve projelerin daha sağlıklı hazırlanması için ilave zaman yaratacağı değerlendiriliyor.
Dönüşümle birlikte yeni konut arzı gelebilir
Ersen, Yarısı Bizden desteğinin ekonomik açıdan dönüşümü zor görünen bazı yapıların yeniden fizibil hale gelmesini sağlayabileceğine dikkat çekti.
Devlet tarafından sağlanan hibe, kredi ve taşınma desteğinin maliklerin dönüşüm maliyetindeki yükünü azaltabileceğini belirten Ersen, özellikle arsa değerlerinin yüksek olduğu bölgelerde bu desteğin dönüşüm kararlarını hızlandırabileceğini söyledi.
Önümüzdeki dönemde riskli yapı tespitinden malik uzlaşmasına, proje geliştirmeden ruhsat ve yıkıma kadar uzanan sürecin daha fazla yapı için işletilmesi bekleniyor. Bu sürecin hızlanması halinde İstanbul konut piyasasında yeni bir konut arzının oluşabileceği ifade ediliyor.
Kampanyanın uzatılması aynı zamanda inşaat, yapı malzemeleri ve istihdam başta olmak üzere İstanbul ekonomisinde geniş bir hareketlilik yaratabilecek bir alanın devamlılığını da sağlayabilir.
“Eski yapıların dönüşüm potansiyeli daha fazla önem kazanacak”
Kentsel dönüşümün hızlanmasının İstanbul’daki gayrimenkul fiyatlamalarını da değiştirebileceğine işaret eden Ersen, eski yapıların değerinin bundan sonra yalnızca mevcut konutun özellikleri üzerinden değerlendirilmeyeceğini söyledi.
Bu süreçte dönüşüm potansiyeli ve arsa payının gayrimenkul değerlemesinde daha fazla öne çıkabileceği belirtilirken, yeni ve deprem güvenliği yüksek binalarda ise “güvenli konut primi” oluşabileceği değerlendiriliyor.
Ersen, kampanyanın etkisinin sürdürülebilmesi için devlet desteği ile gerçek inşaat maliyetleri arasındaki dengenin de yakından takip edilmesi gerektiğini vurguladı.
“Mesele yalnızca yeni konut üretmek değil”
KENTSEV Başkanı Ersen, Yarısı Bizden kampanyasının yalnızca başvuru süresinin uzatılması olarak görülmemesi gerektiğini belirterek, yeni dönemde daha fazla riskli yapının tespit edilmesi, maliklerin bilinçlendirilmesi ve projelerin fiilen inşaata başlamasının hedeflenmesi gerektiğini ifade etti.
Uzlaşma, iletişim, proje yönetimi ve denetim mekanizmalarının güçlendirilmesinin de dönüşüm sürecinin başarısı açısından kritik olduğu belirtiliyor.
Ersen, kampanyanın inşaat sektörünün yanı sıra istihdamdan yapı malzemelerine, gayrimenkul değerlerinden İstanbul ekonomisine kadar geniş bir alanda hareketlilik oluşturabileceğine dikkat çekerek, “Artık mesele yalnızca yeni konut üretmek değil, İstanbul’u depreme hazırlamaktır.” değerlendirmesinde bulundu.
“Güçlendirme de destek kapsamına alınmalı”
Şehircilik, Kentsel Dönüşüm ve Entegre Tesis Yönetim Derneği Başkanı Hüseyin Kılınçarslan da kampanyanın uzatılmasını İstanbul’un deprem riskinin azaltılması açısından stratejik bir adım olarak değerlendirdi.
Kılınçarslan, Yarısı Bizden’in yalnızca konut sektörüne yönelik bir teşvik olarak değerlendirilmemesi gerektiğini belirterek, milyonlarca kişinin can güvenliği ve İstanbul’un afetlere karşı dirençli hale getirilmesi açısından kararın önem taşıdığını söyledi.
Kentsel dönüşümde her yapı için tek çözümün yıkıp yeniden yapmak olmadığını vurgulayan Kılınçarslan, teknik olarak güçlendirilmesi mümkün yapıların da destek kapsamına alınması gerektiğini ifade etti.
Yapının mevcut durumu, zemin koşulları, taşıyıcı sistem özellikleri, maliyetler ve bölgenin şehircilik ihtiyaçlarının birlikte değerlendirilmesi gerektiğini belirten Kılınçarslan, bilimsel ve teknik raporlarla güçlendirmeye uygun olduğu belirlenen binaların deprem güvenliğini artıracak çalışmaların da kampanyaya dahil edilmesini önerdi.
Kentsel dönüşüm birçok sektörü hareketlendirecek
Kampanyanın uzatılmasının gayrimenkul ve inşaat sektörlerinin yanı sıra mühendislik, mimarlık, yapı denetim, finans, sigorta, taşınma, bakım, onarım ve tesis yönetimi gibi birçok alanda hareketlilik yaratabileceği belirtiliyor.
Yeni konut arzının artmasının yanı sıra istihdam ve ekonomik faaliyetlerin de desteklenebileceğine dikkat çekilirken, dönüşümün konut fiyatları ve kira piyasasına etkilerinin yakından takip edilmesi gerektiği ifade ediliyor.
Kılınçarslan, yeni yapıların yalnızca depreme dayanıklı değil; enerji verimli, erişilebilir, çevre dostu ve afet sonrasında ihtiyaçlara cevap verebilecek şekilde tasarlanması gerektiğini söyledi.
Bu kapsamda altyapı, ulaşım, otopark, sosyal donatı, yeşil alan ve afet toplanma alanlarının da yeni yapılaşmayla birlikte planlanması gerektiği vurgulandı.
“İstanbul’un büyük bir dönüşüme ihtiyacı var”
Tüm Girişimci Emlak Müşavirleri Derneği (TÜGEM) Genel Başkanı Hakan Akdoğan ise İstanbul’daki yapı stokunun yaklaşık yüzde 60’ının 1999 Marmara Depremi öncesinde inşa edildiğine dikkat çekti.
Türkiye’nin deprem gerçeğiyle karşı karşıya olduğunu belirten Akdoğan, yapı stokunun hızlı şekilde dönüştürülerek vatandaşların güvenli binalarda yaşamasının sağlanması gerektiğini söyledi.
Yarısı Bizden kampanyasının sunduğu desteklerin kentsel dönüşümün sahiplenilmesine katkı sağladığını ifade eden Akdoğan, dönüşüm süreçlerinin uzun ve zorlu olduğuna işaret etti.
Kampanyanın süresinin uzatılmasının İstanbul’daki yapı stokunun yenilenmesine önemli katkı sağlayacağını belirten Akdoğan, özellikle deprem öncesinde inşa edilen ve mevcut deprem yönetmeliklerinin şartlarını karşılamayan yapıların dönüşümünün hızlandırılması gerektiğini vurguladı.
Sektör temsilcileri, vatandaşların daha güvenli yapılarda yaşayabilmesi için Yarısı Bizden kapsamında sunulan imkanlardan mümkün olduğunca hızlı şekilde yararlanılması gerektiği görüşünde birleşti.
Yarısı Bizden kampanyası uzatıldı.. İstanbul’da kentsel dönüşüm için yeni fırsat.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
