“Eşim evlenmeden önce krediyle bir ev aldı. Evlendikten sonra da taksitlerini birlikte ödedik. Boşanırsak bu evde benim de hakkım var mı?”
Eşlerden biri evlenmeden önce krediyle ev aldı, ancak kredi taksitleri evlilik sonrasında da ödenmeye devam etti. Boşanma halinde diğer eşin bu ev üzerinde hakkı olup olmayacağı merak konusu olurken, Yargıtay’ın emsal niteliğindeki değerlendirmesi dikkat çekti.
Bu soru, evlilik öncesinde satın alınan ancak kredi ödemeleri evlilik süresince devam eden konutlar açısından önem taşıyor. Yargıtay’ın kararlarına göre, evlilikten önce alınan konut nedeniyle diğer eş otomatik olarak evin tamamına ya da yarısına ortak olmuyor. Ancak evlilik süresince yapılan kredi ödemeleri nedeniyle belirli şartlarda alacak hakkı doğabiliyor.
Yargıtay’ın konuya ilişkin değerlendirmesinde öne çıkan ifadelerden biri ise şöyle:
“Aksi ispat edilemediğine göre evlilik içi kredi ödemelerinin edinilmiş mallardan karşılandığının kabulü gerekir…”
Bu değerlendirme, konutun tapusunun evlilikten önce alınmış olmasının, evlilik sırasında yapılan kredi ödemelerinin mal rejimi hesabı dışında bırakılması anlamına gelmediğini ortaya koyuyor.
240 bin liralık konut kredisiyle başlayan dava
Yargıtay’ın önüne gelen uyuşmazlıkta, taşınmazın satın alınması amacıyla davalı eş adına 240 bin lira tutarında ve 120 ay vadeli konut kredisi kullanıldı.
Kredinin 7 taksiti evlilikten önce, 32 taksiti ise evlilik sırasında ödendi. Kalan kredi ödemeleri ise mal rejiminin sona ermesinin ardından gerçekleştirildi.
Davacı eş, taşınmazın satın alınması için kullanılan kredinin evlilik birliği içerisinde ödenen taksitleri nedeniyle “değer artış payı” alacağı talebinde bulundu.
Uyuşmazlığın temelini de bu kredi ödemeleri oluşturdu.
Yerel mahkeme talebi reddetti, Yargıtay kararı bozdu
Yerel mahkeme, davacı eşin evlilik döneminde yapılan kredi ödemelerinden kaynaklanan değer artış payı talebini kabul etmedi.
Dosyanın temyiz incelemesini yapan Yargıtay ise kredi ödemelerinin hangi kaynaklardan yapıldığı ve taşınmazın değerinin ne olduğu yeterince araştırılmadan karar verilemeyeceğine hükmetti.
Yüksek Mahkeme, yerel mahkeme kararını bozarak, evlilik döneminde yapılan konut kredisi ödemelerinin hukuki niteliğinin ve bu ödemelerden kaynaklanabilecek alacağın hesaplanması gerektiğine dikkat çekti.
Yargıtay, kararında mahkemenin, krediyle mal alımına ilişkin yerleşik ilke ve esaslar doğrultusunda davacının toplam talebini dikkate alarak evlilik süresince yapılan konut kredisi ödemeleri yönünden değer artış payı alacağının esasını değerlendirmesi gerektiğini belirtti.
Evlilik sırasında ödenen taksitler neden önemli?
Burada en önemli ayrım, evlilikten önce alınan ev ile evlilik sırasında yapılan kredi ödemelerinin birbirinden ayrı değerlendirilmesi.
Evlilikten önce satın alınan konut, kural olarak satın alan eşin kişisel malı kabul ediliyor. Bu nedenle diğer eş, yalnızca evlilik gerçekleştiği için konutun yarısına ortak olmuyor.
Ancak evlilik sırasında bu konutun kredi borcunun ödenmesi, mal rejimi bakımından farklı bir sonuç doğurabiliyor.
Kredi taksitlerinin ortak gelirlerden veya diğer eşin kişisel malından karşılanması halinde, yapılan ödeme somut olayın özelliklerine göre kişisel mala yapılan katkı olarak değerlendirilebiliyor. Bu durumda katkıda bulunan eşin alacak hakkı gündeme gelebiliyor.
Hesap evin yarısı üzerinden yapılmıyor
Bu tür davalarda en çok karıştırılan noktalardan biri de diğer eşin otomatik olarak konutun yüzde 50’sine hak kazanacağı düşüncesi.
Oysa söz konusu alacak, doğrudan evin yarısı üzerinden hesaplanmıyor.
Hesaplamada yapılan katkının miktarı ve oranı ile taşınmazın mal rejiminin sona erdiği tarihteki değeri gibi unsurlar dikkate alınıyor.
Öte yandan katılma alacağı ile değer artış payı alacağı aynı hukuki nitelikte değil. Yasal mal rejiminde katılma alacağı, eşin edinilmiş mallarının borçları çıkarıldıktan sonra kalan artık değerin yarısı esas alınarak hesaplanıyor. Evlilikten önce alınan ev ise kural olarak bu hesaba doğrudan dahil edilmiyor.
Ancak evlilik döneminde bu ev için yapılan kredi ödemeleri, mal rejiminin tasfiyesinde ayrıca dikkate alınabiliyor. Aynı ödeme ise iki farklı kalemde mükerrer şekilde hesaba katılamıyor.
Tapu kadar kredi ödemelerinin zamanı da önemli
Yargıtay’ın değerlendirmesi, boşanma halinde mal paylaşımında yalnızca tapu tarihine bakılmadığını ortaya koyuyor.
Bir konutun ne zaman satın alındığı, kredi taksitlerinin ne zaman ödendiği ve ödemelerin hangi kaynaktan karşılandığı alacak hesabında önem taşıyor.
Dolayısıyla evlilikten önce satın alınan bir konut kişisel mal niteliğinde olsa bile, evlilik sırasında bu konutun kredi borcuna yapılan katkılar boşanma sonrasında yapılacak mal rejimi tasfiyesinde dikkate alınabiliyor.
Ancak bu durum, diğer eşe doğrudan evin yarısının verileceği anlamına gelmiyor. Söz konusu olan, somut olayın koşullarına göre ortaya çıkabilecek bir alacak hakkı.
Evlilikten önce alınan ev için boşanmada hak doğabilir mi?
Özetle, tapunun evlilikten önce alınmış olması tek başına bütün hesabı kapatmıyor. Evin satın alındığı tarih kadar, evlilik süresince ödenen kredi taksitlerinin kaynağı ve miktarı da önem taşıyor.
Yargıtay’ın yaklaşımına göre evlilikten önce alınan konut, kural olarak satın alan eşin kişisel malı olarak kabul edilse de evlilik sırasında bu konut için yapılan kredi ödemeleri, şartları oluştuğunda diğer eş açısından alacak hakkı doğurabiliyor.
Kısacası: Tapu evlilikten önce alınmış olabilir; ancak evlilik sırasında ödenen kredi taksitleri boşanma hesabının tamamen dışında tutulmuyor.
(Haberin uyarlandığı kaynak: Oya Armutçu – Hürriyet)
Yargıtay’dan dikkat çeken karar.. Evlilikten önce alınan ev boşanmada paylaşılır mı? yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
