Taşınmaz alım satımında dolandırıcılık, sahtecilik ve hırsızlık risklerini azaltmayı amaçlayan Güvenli Ödeme Sistemi, 1 Ekim itibarıyla zorunlu hale geliyor. Ticaret Bakanlığının Taşınmaz Ticareti Hakkında Yönetmelik’te yaptığı değişiklikle devreye alınacak sistemde, satış bedeli ile tapu devrinin eş zamanlı gerçekleşmesi sağlanacak.
Sahte dekont ve nakit para riskine son verilmesi hedefleniyor
Taşınmaz satışlarında bugüne kadar tarafların karşı karşıya kaldığı yöntemler arasında elden nakit ödeme sırasında sahte para kullanılması, banka transferlerinde sahte dekont hazırlanması ve mobil bankacılık ekranlarında gerçekte bulunmayan bloke tutarların gösterilmesi yer alıyor.
Dolandırıcıların başvurduğu yöntemler bununla da sınırlı kalmıyor. Tapu devri sırasında ileri tarihli EFT talimatı verip imzaların tamamlanmasının ardından transferi iptal etmek veya satış bedelini üçüncü kişilerin hesaplarına göndererek paranın izini kaybettirmek de kullanılan yöntemler arasında bulunuyor.
Alıcı ve satıcının işlem sırasında yaşayabileceği kısa süreli bir dikkatsizlik ya da karşı tarafa duyduğu güven, tapu devrinin tamamlanmasının ardından telafisi zor bir mağduriyete dönüşebiliyor.
Yeni sistemle birlikte bu risklerin azaltılması ve satış bedelinin güvenli bir mekanizma üzerinden aktarılması amaçlanıyor.
Para önce güvenli hesapta bloke edilecek
Güvenli Ödeme Sistemi’nde satış bedelinin tamamı ya da bir bölümünün nakit, havale veya EFT ile ödenmesi fark etmeksizin ödeme güvenli sistem üzerinden gerçekleştirilecek.
Süreç, alıcının satış bedelini yetkili banka veya ödeme kuruluşu bünyesinde oluşturulan güvenli hesaba aktarmasıyla başlayacak. Satış bedeli, taşınmazın tapudaki devri tamamlanıncaya kadar emanet hesapta bloke edilecek.
Böylece alıcının gönderdiği para, tapu devri resmen gerçekleşmeden satıcının hesabına aktarılmayacak.
Tapu müdürlüğünde resmi senedin okunmasının ardından tarafların imzaları atılacak ve mülkiyet devri tescil edilecek. Devir işleminin tamamlanmasıyla birlikte sistem üzerindeki bloke kaldırılarak satış bedeli eş zamanlı olarak satıcının hesabına aktarılacak.
Satışın herhangi bir nedenle gerçekleşmemesi durumunda ise bloke edilen para alıcıya iade edilecek.
Başvurular e-Devlet üzerinden yapılacak
Sistem kapsamında belirlenen bankalarda hesap açılarak satış bedeli bu hesaplarda bloke edilecek. Vatandaşlar kendilerine verilen referans numarasıyla e-Devlet üzerinden başvuru yaparak tapu işlemlerini başlatabilecek.
Tapu müdürlüğündeki işlemlerin tamamlanmasının ardından gerekli onayın verilmesiyle birlikte satış bedeli satıcının hesabına aktarılacak.
Devrin gerçekleşmemesi halinde ise para güvenli ödeme hesabında tutulacak ve işlem iptal edildiğinde ilgili tarafa iade edilecek.
Sistem üzerinden gerçekleştirilen işlemler için ayrıca kullanım bedeli alınacak. Bu ücret, satıcıya aktarılacak taşınmaz satış bedelinden mahsup edilecek.
Emlakçılar da sistemin içinde olacak
Güvenli Ödeme Sistemi’nin uygulanmasında yetkili emlak işletmeleri de önemli bir rol üstlenecek.
Ankara Tüm Emlakçılar Meslek Esnaf Odası (ATEM) Başkanı Burak Arpacı, emlak işletmelerinin sistemde alıcı ve satıcı arasında kritik bir köprü görevi göreceğini belirtti.
Arpacı, yeni uygulamanın emlakçıları devre dışı bırakmadığını, aksine taşınmaz satışlarında yaşanabilecek mağduriyetlerin önlenmesine ve işlemlerin daha güvenli ve resmî şekilde yürütülmesine katkı sağlayacağını ifade etti.
Vatandaşların mağduriyet yaşamaması için Taşınmaz Ticareti Yetki Belgesi bulunan gayrimenkul danışmanlarıyla çalışmasının önemine dikkat çeken Arpacı, yetkili emlakçıların alıcı ve satıcılara sistemin kullanımı konusunda rehberlik edeceğini söyledi.
Gerçek satış bedeli vurgusu
Arpacı ayrıca Güvenli Ödeme Sistemi’nin etkin şekilde uygulanabilmesi için taşınmazın gerçek satış değeri ile tapuda gösterilen rayiç bedel arasındaki farkın ortadan kaldırılmasının önemine işaret etti.
Satış bedelinin bir bölümünün tapu dışında elden ödenmesi gibi uygulamaların önüne geçilmesinin hem sistemin güvenliğini artıracağını hem de kayıt dışı para hareketlerinin azaltılmasına katkı sağlayacağını belirtti.
Yeni uygulamayla birlikte taşınmaz satışlarında para transferi ile mülkiyet devrinin aynı anda güvence altına alınması ve tarafların satış sırasında karşı karşıya kalabileceği dolandırıcılık risklerinin azaltılması hedefleniyor.
Taşınmaz satışlarında yeni dönem: Güvenli Ödeme Sistemi 1 Ekim’de zorunlu oluyor.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
