GYODER ve TÜKD Hatay Şubesi iş birliğiyle hayata geçirilen “İnşaatın Kadın Ustaları” projesi, kadınların inşaat sektöründe mavi yakalı iş gücüne katılımını artırmayı hedefliyor. Hatay’da pilot olarak başlayan proje kapsamında eğitimlerini tamamlayan kadınlar şantiyelerde çalışmaya başladı.
Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) ile Türk Üniversiteli Kadınlar Derneği (TÜKD) Hatay Şubesi tarafından hayata geçirilen “İnşaatın Kadın Ustaları” projesi, Hatay’daki pilot uygulamanın ardından sektörün gündemine taşındı.
Kadınlara yeni meslek ve istihdam alanları açmayı amaçlayan proje, İnşa Eden Kadınlar Zirvesi 2026 kapsamında düzenlenen “Kadın Ustalar / İşin Cinsiyeti Olmaz, Ustası Olur” başlıklı oturumda ele alındı.
Tulumları modacı Mehtap Elaidi tarafından tasarlanan projede, kadınların mesleki eğitim almasının yanı sıra eğitim sonrasında doğrudan istihdama katılması hedefleniyor. Hatay’da eğitimlerini tamamlayan Hatice Huylu ve Meryem Dizlek Özdil, şantiyelerde boya ustası olarak çalışmaya başlayarak projenin sahadaki ilk örnekleri arasında yer aldı.
Kadınların mavi yakalı istihdamdaki payı çok düşük
Projenin çıkış noktalarından biri, GYODER ile Bahçeşehir Üniversitesi Ekonomik ve Toplumsal Araştırmalar Merkezi (BETAM) iş birliğiyle hazırlanan “İnşaat Sektörü ve İş Gücü Dinamikleri” araştırması oldu.
Araştırmada, inşaat sektöründe özellikle mavi yakalı işlerde kadınların temsilinin son derece sınırlı olduğu ortaya konuldu. Üretim süreçlerinde çalışan 12 bin 37 kişi incelenirken, bu grupta yalnızca 2 kadın çalışanın bulunması dikkat çekti.
Araştırmada sektörün temel ihtiyaçlarından birinin kadınları ustalık gerektiren işlere kazandırmak olduğu belirtilirken, yalnızca mesleki eğitim verilmesinin yeterli olmadığına, eğitim sonrasında istihdamın da sağlanması gerektiğine dikkat çekildi.
“İnşaatın Kadın Ustaları” projesi de bu ihtiyaca yönelik olarak eğitimden istihdama uzanan bir model oluşturmayı amaçlıyor.
“Artık varsayımı değil, gerçek deneyimi konuşuyoruz”
GYODER Başkanı Neşecan Çekici, kadınların yalnızca sektörün profesyonel kadrolarında değil, üretimin doğrudan içinde de daha fazla yer alabileceğini belirtti.
Çekici, projenin ortaya çıkışındaki iki temel noktaya dikkat çekerek, “Bir tarafta sektörümüzün giderek büyüyen nitelikli iş gücü ihtiyacı, diğer tarafta ise üretimin mavi yakalı tarafında yok denecek kadar az temsil edilen kadınlar” olduğunu söyledi.
Hatay’daki uygulamanın önemli bir deneyim sunduğunu belirten Çekici, doğru eğitim, uygun çalışma koşulları ve işveren desteğinin bir araya gelmesiyle kadınların ustalık gerektiren işlerde üretimin güçlü bir parçası olabileceğini ifade etti.
Çekici, projenin yalnızca belirli sayıda kadına meslek kazandıran bir sosyal sorumluluk çalışması olarak görülmemesi gerektiğini vurgulayarak, modelin farklı kentlere ve farklı uzmanlık alanlarına taşınmasını istediklerini söyledi.
Bu kapsamda seramik, parke, restorasyon, tesviye ve vinç operatörlüğü gibi alanların da projeye dahil edilmesi hedefleniyor.
“Kadınların önündeki en büyük engel toplumsal önyargılar”
TÜKD Hatay Şube Başkanı Tülin Kesiktaş ise kadınların çalışma hayatına katılımının önündeki temel engelin yalnızca işsizlik olmadığını belirtti.
Kesiktaş, çevre baskısı, geleneksel cinsiyet rolleri ve ev içi sorumlulukların kadınların çalışma kararlarını etkilediğini söyledi.
Projenin hedeflerini anlatan Kesiktaş, kadınların ekonomik bağımsızlığını güçlendirmek, nitelikli kadın iş gücü oluşturmak ve erkek egemen sektörlerde kadınların görünürlüğünü artırmak istediklerini belirtti.
Kesiktaş ayrıca “mesleklerin cinsiyeti yoktur” anlayışının yaygınlaştırılmasını ve toplumsal cinsiyet eşitliğine katkı sağlayacak kalıcı politikaların geliştirilmesini amaçladıklarını ifade etti.
Proje 31 ile yaygınlaştırılacak
Hatay’da pilot olarak başlayan projenin 31 ilde daha sürdürülmesi planlanıyor.
Kesiktaş, bundan sonraki dönemde daha fazla kadının eğitilmesi, kadın ustaların istihdama kazandırılması ve yeni sektör iş birliklerinin oluşturulmasının hedeflendiğini belirterek kamu kurumları, yerel yönetimler, özel sektör, meslek kuruluşları ve inşaat firmalarına projeye destek çağrısında bulundu.
Kesiktaş’a göre proje yalnızca bir istihdam çalışması değil; kadınların ekonomik güçlenmesini, toplumsal cinsiyet eşitliğini ve afet sonrası yeniden yapılanma sürecinde kadınların daha fazla söz sahibi olmasını hedefleyen bir sosyal dönüşüm modeli.
Mesleki eğitim ve kreş desteği öne çıktı
Projede eğitim sürecinin sürdürülebilirliği açısından farklı destek mekanizmalarının da geliştirilmesi gerektiği vurgulandı.
TÜKD’den Prof. Dr. Gülgün Mıstıkoğlu, kadın ustalara verilen mesleki yeterlilik eğitimlerinin ücretsiz olmasının teşvik edilmesi gerektiğini belirterek, bu eğitimlerin kamu tarafından karşılanabileceğini ifade etti.
Mıstıkoğlu ayrıca, kadınların iş gücüne katılımında kreş imkanının önemli bir başlık olduğunu söyledi. Çocuklarını bırakabilecekleri uygun bir yer bulamayan kadınların çalışma hayatına girmekte zorlandığını belirten Mıstıkoğlu, bu konudaki desteğin kadın istihdamını artırabileceğine dikkat çekti.
Kadın ustalar deneyimlerini anlattı
Projenin sahadaki temsilcileri olan Hatice Huylu ve Meryem Dizlek Özdil ise zirvede kendi deneyimlerini paylaştı.
Mesleki ve teknik eğitimlerin ardından şantiyelerde boya ustası olarak çalışmaya başlayan kadınlar; sektöre giriş kararlarını, çevrelerinden aldıkları tepkileri, şantiyedeki ilk günlerini ve karşılaştıkları önyargıları anlattı.
Böylece proje, kadınlar adına konuşulan bir sosyal sorumluluk çalışmasının ötesine geçerek, kadın ustaların kendi deneyimlerini doğrudan sektör temsilcileriyle paylaştığı bir modele dönüştü.
Hedef farklı mesleklerde kadın ustaların sayısını artırmak
Hatay’da boyacılıkla başlayan projenin, önümüzdeki dönemde farklı uzmanlık alanlarına genişletilmesi planlanıyor.
Vinç operatörlüğü, seramik ve parke döşeme, tesviye, kaynak, restorasyon ve taş duvar işçiliği projenin geliştirilmesi planlanan alanları arasında bulunuyor.
GYODER ve TÜKD’nin hedefi ise kadınların inşaat sektöründeki mavi yakalı istihdamını istisnai örnekler olmaktan çıkararak kalıcı ve sürdürülebilir bir iş gücü modeline dönüştürmek.
İnşaatın kadın ustaları sahaya çıktı! Hedef 31 ilde daha kadın istihdamı.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
