İSG Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, yapıların güvenliğinde zemin etüdünün, mühendislik tekniklerine uygun yapımın ve sonradan yapılan müdahalelerin önemine dikkat çekti.
İstanbul Maltepe’de 7 katlı bir yapının üç katında yaşanan kısmi çökme, kentteki yapı güvenliğini ve binalara sonradan yapılan bilinçsiz müdahaleleri bir kez daha gündeme taşıdı.
Olayı değerlendiren Üsküdar Üniversitesi Sağlık Bilimleri Fakültesi Dekan Yardımcısı ve İş Sağlığı ve Güvenliği Uzmanı Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, mühendislik kurallarına aykırı eklemelerin ve taşıyıcı sistemlere yapılan tahribatın felakete davetiye çıkardığını belirtti.
Sağlam bir yapının temel şartının zemin etüdü olduğunu hatırlatan Dr. Bingöl, binaların kat yüksekliğinin ve tasarımının mutlaka zemin yapısına uygun planlanması gerektiğini ifade etti.
Yapı kullanım izinlerinin (iskân) bu teknik hesaplamalar doğrultusunda verildiğine değinen Bingöl, sonradan yapılan kaçak kat tehlikesine işaret etti.
Çökmenin yaşandığı binada iskân sonrası kaçak kat ilavesi ihtimalinin altını çizen uzman isim, böylesi durumlarda yapının taşıma kapasitesinin aşıldığını ve başlangıçtaki zemin hesaplamalarının tamamen geçersiz kaldığını söyledi.
Kamuoyunda eski binalara yönelik oluşan ön yargıya da değinen Dr. Nuri Bingöl, bir yapının yalnızca yaşına bakılarak dayanıksız ilan edilemeyeceğini vurguladı. Doğru mühendislikle inşa edilen ve periyodik bakımı aksatılmayan yapıların ortalama bir asır boyunca güvenle ayakta kalabileceğini belirten Bingöl, Türkiye’de ve Avrupa’da bunun pek çok örneği bulunduğunu, standartlara uygun binaların depremde dahi yıkılmamasının beklendiğini dile getirdi.
Deprem olmadan, kendiliğinden çöken binaların ardında genellikle taşıyıcı sisteme yapılan müdahalelerin yattığını ifade eden Dr. Bingöl, zemin katlarda faaliyet gösteren ticari işletmelerdeki risklere dikkat çekti.
Dükkânlarda alan genişletmek, araç veya büyük makineleri içeri alabilmek amacıyla kolon ve kirişlerin kesildiğine sıklıkla rastlandığını aktaran Bingöl; bu tip tahribatların korozyon, mikro sarsıntılar ve hatta ağır vasıtaların oluşturduğu titreşimlerle birleştiğinde binanın statiğini tamamen bozduğunu kaydetti.
Apartman sakinlerini kendi güvenlikleri için daha duyarlı olmaya davet eden Dr. Öğr. Üyesi Nuri Bingöl, alt katlarda dükkân el değiştirdiğinde ya da yeni kiracı geldiğinde yapılan tadilatların mutlaka denetlenmesi gerektiğini söyledi.
Yapılan çalışmaların belediye izni ve gözetimi altında olup olmadığının sorgulanmasının hayati önem taşıdığını vurgulayan Bingöl, şüpheli durumlarda vakit kaybetmeden yerel yönetimlere başvurulması, gerekirse adli makamlara suç duyurusunda bulunulması gerektiğini sözlerine ekledi.
GÜVENLİ YAPI ZEMİNDEN BAŞLAR
