Eylül ayında ilk el konut satışları yüzde 3,9 artarken ikinci el satışlar yüzde 15,3 geriledi. Dokuz aylık dönemde toplam satışların da yüzde 7,2 düşmesi, konut piyasasında alım gücü, finansmana erişim ve gayrimenkul işletmelerinin artan maliyetlerini yeniden gündeme taşıdı.
Türkiye genelinde eylül ayında 142 bin 390 konut satışı gerçekleşti. İlk el konut satışları yıllık bazda yüzde 3,9 artarak 51 bin 519’a yükselirken, ikinci el konut satışları yüzde 15,3 düşüşle 90 bin 871’e geriledi. İlk el konutların toplam satışlar içindeki payının yüzde 36,2’ye ulaşması da piyasadaki değişimin dikkat çeken göstergelerinden biri oldu.
Ancak satış verileri, gayrimenkul piyasasının mevcut durumunu anlamak için tek başına yeterli değil. Finansmana erişimden tüketicilerin alım gücüne, fiyat beklentilerinden işletme giderlerine kadar pek çok faktör, konut piyasasının gerçek seyrini belirliyor.
Konut satış rakamları piyasanın tamamını anlatmıyor
Eylül ayı verileri, ilk el ve ikinci el konut piyasasında farklı eğilimlerin öne çıktığını gösteriyor. İlk el satışlardaki artışa karşılık ikinci el satışlarda yaşanan sert düşüş, piyasanın tek bir dinamik üzerinden değerlendirilemeyeceğini ortaya koyuyor.
Alıcıların konut satın alma kararlarında finansman koşulları, krediye ulaşabilme imkânları, mevcut fiyatlar ve geleceğe yönelik beklentiler belirleyici rol oynuyor. Bu nedenle satış adetlerindeki değişimin yanı sıra tüketicilerin konuta erişim koşullarının da dikkate alınması gerekiyor.
Gayrimenkul sektörünün ekonomik sağlığını değerlendirirken yalnızca tapuda gerçekleşen işlem sayısına bakmak da yeterli olmuyor. Satış rakamları; gayrimenkul işletmelerinin kârlılığını, danışmanların gelirlerini, ofislerin artan giderlerini ve sektörün istihdam kapasitesini bütünüyle yansıtmıyor.
Dokuz aylık satışlarda yüzde 7,2’lik düşüş
Konut piyasasının genel seyrini değerlendirmek açısından yılın ilk dokuz ayına ilişkin veriler de önem taşıyor. Ocak-eylül döneminde toplam konut satışlarının geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 gerilemesi, piyasadaki daralmanın göz ardı edilmemesi gerektiğine işaret ediyor.
Sektördeki gelişmeleri daha sağlıklı analiz edebilmek için alıcıların konuta erişebilme gücü, konut kredisi koşulları ve ilan fiyatlarıyla gerçekleşen satış değerleri arasındaki farkın birlikte değerlendirilmesi gerekiyor.
Bunun yanında gayrimenkul işletmelerinin maliyetleri, faaliyetlerini sürdürebilme kapasitesi ve ilk el konut üretimi ile satışlarının geleceği de sektörün öncelikli gündem maddeleri arasında yer alıyor.
Gayrimenkul sektörü ekonominin geniş bir bölümünü etkiliyor
Gayrimenkul piyasası yalnızca konut alım satımından ibaret değil. İnşaat, finans, istihdam, hizmetler ve çok sayıda yan sektörü etkileyen geniş bir ekonomik ekosistemin parçası olan sektörün sağlıklı işlemesi, ekonominin diğer alanları açısından da önem taşıyor.
Bu çerçevede sürdürülebilir bir piyasa için doğru fiyatlama, öngörülebilir finansman koşulları, güvenilir bilgi akışı ve işletmelerin devamlılığını sağlayacak ekonomik modellerin birlikte ele alınması gerekiyor.
GAPAS’tan piyasa verilerinin bütüncül değerlendirilmesi çağrısı
Gayrimenkul Pazarlama ve Satış Profesyonelleri Derneği’nin (GAPAS) değerlendirmesinde, sektörün gelişiminin yalnızca satış rakamları üzerinden ölçülmemesi gerektiği vurgulanıyor. Piyasadaki hareketliliğin yanı sıra bu faaliyetin ne ölçüde sağlıklı ve sürdürülebilir bir ekonomik yapıya dönüştüğünün de dikkate alınması gerektiğine işaret ediliyor.
Sektördeki sorunların gerçekçi biçimde ortaya konulması ve çözüm önerilerinin geliştirilmesi için verilerin doğru okunması, piyasa koşullarının bütün yönleriyle değerlendirilmesi ve ortak aklın güçlendirilmesi önem taşıyor.
Konut piyasasının önündeki temel engeller arasında alım gücü, finansmana erişim, fiyat beklentileri ve gayrimenkul işletmelerinin artan maliyetleri öne çıkarken, bu başlıkların birlikte değerlendirilmesi sektörün geleceğine yönelik daha sağlıklı bir bakış açısı sunabilir.
(Kaynak: Mustafa Kemal Şahin – GAPAS Başkanı)
Konut satışları artıyor mu, piyasa daralıyor mu? Rakamların arkasındaki gerçek tablo.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
