İstanbul’da konut piyasasında değişen hane yapısı, alım gücü ve yaşam biçimleri konut tercihlerine de yansıyor. Sektör temsilcilerine göre alıcılar oda sayısından vazgeçmeden daha küçük metrekareli evlere yönelirken, özellikle 1+1 ve 2+1 konutlara yönelik ihtiyaç öne çıkıyor.
İstanbul’da konut talebinin yapısı değişiyor. Artan konut fiyatları ve farklılaşan hane yapısının yanı sıra finansmana erişim ve yaşam biçimlerindeki değişim, konutların büyüklüğü ve oda dağılımında yeni bir tablo ortaya çıkarıyor.
Sektör temsilcileri, özellikle 1+1 ve 2+1 gibi kompakt konutlara yönelik ihtiyacın arttığına dikkat çekerken, daha büyük konutların da çocuklu aileler ve geniş yaşam alanına ihtiyaç duyan haneler açısından önemini koruduğunu belirtiyor.
İstanbul İnşaatçılar Derneği (İNDER) Başkanı Engin Keçeli, Konut Geliştiricileri ve Yatırımcıları Derneği (KONUTDER) Başkanı Ziya Yılmaz ve Gayrimenkul Yatırımcıları Derneği (GYODER) Başkanı Neşecan Çekici, İstanbul’daki konut talebinin dönüşümünü değerlendirdi.
3+1 dairelerde metrekare küçülüyor
İNDER Başkanı Engin Keçeli, konut alıcılarının son dönemde oda sayısından vazgeçmeden daha küçük metrekareli evlere yöneldiğini söyledi.
Özellikle 2+1 ve 3+1 konutların tercih edildiğini belirten Keçeli, satın alma gücündeki değişimin dairelerin büyüklüğüne yansıdığını ifade etti.
Keçeli’ye göre geçmişte 120-130 metrekare civarında olan 3+1 dairelerin yerini artık 90-100 metrekarelik 3+1 konutlar da almaya başladı.
Konut alıcılarının tercihinde deprem güvenliği, ihtiyaç duyulan oda sayısı ve yaşam tarzına uygunluğun öne çıktığını belirten Keçeli, İstanbul’da konut talebinin büyük ölçüde oturum amaçlı olduğunu dile getirdi.
Keçeli, alternatif yatırım araçlarının getirilerinin yatırımcıların konut talebini sınırladığını belirterek, mevcut piyasada daha çok ihtiyaç nedeniyle konut alındığını ifade etti.
İstanbul’da konutun yeri kadar yaşam alanı da önem kazanıyor
İstanbul’daki ulaşım ve iletişim altyapısındaki gelişmelerin kentin çeperlerindeki yaşamı da değiştirdiğini belirten Keçeli, şehir dışında yaşamın geçmişe göre daha kolay hale geldiğini söyledi.
Konut üretiminde yalnızca dairenin kendisine değil, otopark, spor alanları, yürüyüş parkurları ve sosyal donatılara da önem verilmesi gerektiğini vurgulayan Keçeli, sitelerin giderek mahalle ölçeğinde yaşam alanlarına dönüştüğünü kaydetti.
Keçeli, konut sektöründe geçmişteki “ne yaparsan satar” anlayışının geride kaldığını belirterek, üretimin doğrudan talebe göre şekillenmesi gerektiğine işaret etti.
Bu kapsamda talebin 2+1 olduğu bölgede 2+1, 4+1 olduğu bölgede ise 4+1 konut üretilmesi gerektiğini ifade eden Keçeli, konut projelerinde arsa ve mevcut yapı stokunun doğru değerlendirilmesinin önem taşıdığını söyledi.
Yüksek kiralar küçük konutlara ilgiyi artırıyor
Keçeli, yüksek kira seviyelerinin de 1+0 ve 1+1 konutlara yönelik ilgiyi artırdığını belirtti.
Bununla birlikte, Türk toplumunun yaşam biçimi açısından yalnızca uyuma alanından oluşan konutların yeterli olmadığını savunan Keçeli, küçük metrekarelerde dahi yaşam, yemek yeme, dinlenme gibi farklı kullanım alanlarının oluşturulmasının önemine dikkat çekti.
Her 5 haneden biri tek kişilik
KONUTDER Başkanı Ziya Yılmaz ise İstanbul’da tek tip bir konut talebinden söz edilemeyeceğini belirtti. Konut tercihlerinin bölgeye, lokasyona ve projenin hedef kitlesine göre farklılaştığını ifade eden Yılmaz, bazı bölgelerde 3+1 ve daha büyük konutlar öne çıkarken, bazı bölgelerde 1+1 ve 2+1 dairelerin tercih edildiğini söyledi.
Hane yapısındaki değişimin konut talebinde önemli bir belirleyici haline geldiğine işaret eden Yılmaz, Türkiye’de ortalama hane halkı büyüklüğünün 2025’te 3,08 kişiye gerilediğini belirtti.
Yılmaz’ın aktardığı verilere göre, tek kişilik hane sayısı 5 milyon 523 bin 321’e ulaştı. Böylece tek kişilik hanelerin toplam haneler içindeki payı yaklaşık yüzde 20,5 seviyesine çıktı.
Bu tablo, özellikle uygun lokasyonlardaki projelerde stüdyo ve 1+1 gibi daha küçük ve fonksiyonel konutlara yönelik ihtiyacı destekliyor.
Küçük konutlarda yatırım etkisi de var
Yılmaz, çocuklu aileler, evden çalışanlar ve daha geniş yaşam alanına ihtiyaç duyan haneler açısından 2+1, 3+1 ve daha büyük konutların önemini koruduğunu söyledi.
Küçük konutlara yönelik talebin yalnızca oturum ihtiyacından kaynaklanmadığını belirten Yılmaz, 1+0 ve 1+1 dairelerin daha düşük yatırım tutarı, kiralama kolaylığı ve daha hızlı nakde çevrilebilme potansiyeli nedeniyle yatırımcılar tarafından da tercih edilebildiğini ifade etti.
Öte yandan resmi konut satış istatistiklerinde satışların oda sayısına göre düzenli biçimde ayrıştırılmadığına dikkat çeken Yılmaz, bu nedenle 1+0, 1+1, 2+1 ve 3+1 konut satışlarındaki değişimin net oranlarla ortaya konulamadığını belirtti.
Yılmaz, sektör açısından asıl meselenin yalnızca küçük veya büyük konut üretmek olmadığını, doğru lokasyonda, hedef kitleye ve ihtiyaca uygun konut çeşitliliği sağlamak olduğunu vurguladı.
Konut talebinde finansman belirleyici
GYODER Başkanı Neşecan Çekici ise İstanbul’da konut ihtiyacının devam ettiğini ancak bu ihtiyacın satın alma kararına dönüşmesinde finansman koşullarının kritik rol oynadığını söyledi.
Çekici, Türkiye genelinde ağustos ayında konut satışlarının geçen yılın aynı ayına göre yüzde 14,7 gerilediğini, ipotekli konut satışlarının ise yüzde 7,2 arttığını belirterek, piyasayı değerlendirirken yalnızca satış adetlerine değil, finansman koşullarına ve hane halkının alım gücüne de bakılması gerektiğini ifade etti.
Alım gücü konutun metrekare tercihine yansıyor
Konut talebinin hane yapısı ve alım gücüne bağlı olarak çeşitlendiğini belirten Çekici, tek kişilik hanelerin artması ve kent yaşamındaki değişimin 1+1 ve 2+1 gibi kompakt konutlara yönelik ihtiyacı desteklediğini söyledi.
Çekici’ye göre konutun toplam bedeli ve ihtiyaç duyulan finansman miktarı, daha küçük metrekareli konutları bazı gelir grupları açısından daha ulaşılabilir hale getiriyor.
Buna karşın aile yapısı, yaşam alanı ihtiyacı ve uzun vadeli kullanım beklentileri nedeniyle daha büyük konutlara yönelik talep de devam ediyor.
Yeni dönemde konutun sadece büyüklüğü değil, sunduğu değer de önem kazanacak
Gelecek dönemde konut tercihlerinde hane yapısı, yaşam ve çalışma biçimleri, finansmana erişim ve konutun toplam maliyetinin birlikte etkili olması bekleniyor.
Çekici, farklı gelir gruplarına ve yaşam dönemlerine uygun konut seçeneklerine duyulan ihtiyacın daha görünür hale geleceğini belirtti.
Kompakt ve işlevsel konutların yanı sıra ailelerin uzun vadeli ihtiyaçlarına cevap veren geniş yaşam alanlarının da önemini koruyacağını ifade eden Çekici, lokasyon, ulaşım, güvenlik, enerji verimliliği ve yaşam kalitesinin konut tercihlerinde daha fazla belirleyici olacağını söyledi.
Sektör açısından önümüzdeki dönemin temel başlıklarından biri ise değişen talebe uygun arzın oluşturulması olacak. Konut üretiminde finansman, arsa ve üretim koşullarının birlikte ele alınması; satın alma ve kiralama seçeneklerinin geliştirilmesi ve güvenli, dayanıklı ve erişilebilir konutların artırılması sektörün gündemindeki başlıklar arasında yer alıyor.
Konut alıcılarının yeni tercihi belli oldu.. Evler küçülüyor, 1+1 ve 2+1 talebi artıyor.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.
