Kentsel dönüşümde ev sahiplerine kritik uyarı: Müteahhitle anlaşmadan önce bu 4 konuyu araştırın..

Kentsel dönüşüm kapsamında binalarını yenilemek isteyen mülk sahiplerinin, riskli yapı raporu almadan ve müteahhitle sözleşme imzalamadan önce dikkat etmesi gereken önemli ayrıntılar bulunuyor. Arsanın imar planındaki durumu, devam eden plan...

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Kentsel dönüşüm kapsamında binalarını yenilemek isteyen mülk sahiplerinin, riskli yapı raporu almadan ve müteahhitle sözleşme imzalamadan önce dikkat etmesi gereken önemli ayrıntılar bulunuyor. Arsanın imar planındaki durumu, devam eden plan değişiklikleri, imara kapalı alanlar ve kültür varlığı kısıtlamaları, dönüşüm sürecinin seyrini ve yeni yapılacak binanın inşaat koşullarını doğrudan etkileyebiliyor.

Kentsel dönüşüm sürecinde yalnızca binanın riskli olup olmadığına ve müteahhidin sunduğu teklife odaklanmak yeterli değil. Gayrimenkulün bulunduğu arsanın imar durumu ve yapılaşma koşullarının da önceden araştırılması gerekiyor.

Uzman değerlendirmelerine göre, riskli yapı raporu alınmadan ve müteahhitle sözleşme veya ön sözleşme imzalanmadan önce yaklaşık 30 farklı başlıkta inceleme yapılması mümkün. Ancak bu araştırmalar arasında öne çıkan dört konu, dönüşüm sürecinde yaşanabilecek önemli sorunların önüne geçilmesi açısından kritik önem taşıyor.

1. ARSANIN İMAR PLANINDAKİ DURUMU KONTROL EDİLMELİ

Kentsel dönüşüme girecek binanın bulunduğu arsanın mevcut imar planındaki durumu, mülk sahiplerinin öncelikle araştırması gereken konuların başında geliyor.

Arsanın yer aldığı bölgenin imar planları daha önce iptal edilmiş olabilir. Böyle bir durumda binanın yıkılmasıyla birlikte arsa boş kalabilir ve yeni imar planları yürürlüğe girene kadar yeniden inşaat yapılması mümkün olmayabilir.

Bu süreçte müteahhidin yasal olarak inşaata başlayamaması, hak sahiplerinin ise yeni konutlarına kavuşmak için beklemesi gerekebilir. Planların yeniden onaylanması bir veya iki yılı bulduğunda, mülk sahipleri uzun süre konutlarından uzak kalabilir.

Üstelik imar planının iptal edilmesi nedeniyle inşaatın başlayamaması durumunda müteahhidin kira ödemesi konusunda yükümlülükleri ve sözleşme hükümleri de önem kazanabilir.

Bu nedenle riskli yapı tespiti ve müteahhit seçimi aşamasına geçmeden önce arsanın güncel imar planı ve yapılaşma koşullarının belediyeden kontrol edilmesi gerekiyor.

2. BÖLGEDE YENİ İMAR PLANI ÇALIŞMASI VAR MI?

Mevcut imar planının bulunması, arsanın yapılaşma koşullarının gelecekte değişmeyeceği anlamına gelmiyor. Bölge için yeni bir imar planı hazırlanıyor veya mevcut plan üzerinde değişiklik çalışması yürütülüyor olabilir.

Böyle bir durumda dönüşüm sürecinde yapılacak plan değişiklikleri, arsanın imar haklarını doğrudan etkileyebilir. Yeni planla birlikte mevcut yapılaşma hakkı artırılabileceği gibi azaltılabilir veya farklı kullanım kararları getirilebilir.

Bu nedenle mülk sahiplerinin, bulundukları bölgenin yetkili idaresinden devam eden imar planı çalışmalarını araştırması önem taşıyor.

Araştırma için;

  • Büyükşehir belediyesi sınırları içerisinde büyükşehir belediyesinin ilgili planlama birimine,
  • İlçelerde ilçe belediyesinin imar ve planlama birimine,
  • Köylerde ise İl Özel İdaresinin ilgili planlama birimine

başvurulması öneriliyor.

Özellikle riskli yapı kararı alındıktan ve müteahhitle anlaşma aşamasına geçildikten sonra yeni imar planlarının devreye girmesi, daha önce hesaplanan inşaat alanını ve paylaşım koşullarını değiştirebilir.

3. ARSA İMARA KAPALI ALANDA MI KALIYOR?

Kentsel dönüşüm öncesinde araştırılması gereken bir diğer önemli konu, arsanın imar planında yapılaşmaya izin verilmeyen bir alanda kalıp kalmadığı.

Bazı taşınmazlar imar planlarında yeşil alan, yol, pazar yeri veya jeolojik açıdan sakıncalı alan olarak belirlenmiş olabilir. Bu tür durumlarda arsa üzerinde mevcut imar haklarının kullanılması mümkün olmayabilir.

Ancak belirli koşullarda 3194 sayılı İmar Kanunu ve 6306 sayılı Kanun kapsamında imar hakkı transferi gündeme gelebilir.

İmar hakkı transferi, yapılaşma hakkının ilgili mevzuat ve idari kararlar çerçevesinde başka bir alanda kullanılabilmesine yönelik bir uygulama olarak öne çıkıyor.

Bununla birlikte söz konusu hakkın kullanılabilmesi, ilgili belediye ve Bakanlık süreçlerine bağlı olarak uzun zaman alabilir. Bu nedenle mülk sahiplerinin dönüşüm kararından önce yetkili kurumlarla görüşerek imar hakkı transferinin mümkün olup olmadığını, hangi koşullarda gerçekleştirilebileceğini ve ne kadar sürebileceğini netleştirmesi gerekiyor.

4. TAŞINMAZIN YAKININDA TARİHİ VE KÜLTÜREL VARLIK BULUNUYOR MU?

Kentsel dönüşüm sürecinde çoğu zaman gözden kaçabilen konulardan biri de arsanın çevresindeki kültür varlıkları ve tarihi eserlerle ilgili koruma kararları.

Binanın yanında, karşısında veya görüş alanında bulunan bir parselde tescilli tarihi eser, kültürel değer taşıyan mimari yapı ya da arsanın yakınından geçen yer altı tarihi su yolu ve tünel gibi unsurlar bulunabilir.

Bu tür kültürel ve tarihi değerler, taşınmazın yapılaşma koşullarını doğrudan etkileyebilir.

Arsanın imar planında belirlenmiş yapılaşma hakları bulunsa bile, koruma kararları nedeniyle bu hakların tamamı kullanılamayabilir. İnşaat alanı ve yapı yüksekliği sınırlandırılabilir, imar hakları kısmen veya tamamen etkilenebilir.

Bazı durumlarda yeni binanın projesinin Koruma Bölge Kurulu tarafından belirlenecek koşullara ve izinlere uygun hazırlanması gerekebilir.

Bu nedenle mülk sahiplerinin yalnızca kendi parsellerini değil, çevredeki tescilli kültür varlıklarını ve koruma alanlarını da araştırması önem taşıyor.

KENTSEL DÖNÜŞÜMDE SÖZLEŞMEDEN ÖNCE İMAR ARAŞTIRMASI YAPILMALI

Kentsel dönüşümde riskli yapı raporunun alınması ve müteahhitle anlaşma yapılması, sürecin en önemli aşamalarından biri. Ancak binanın yıkılmasının ardından yeni inşaatın hangi koşullarda yapılabileceği de en az müteahhit seçimi kadar önemli.

İmar planının iptal edilmiş olması, devam eden plan değişiklikleri, imara kapalı alan kararları veya kültür varlıklarına ilişkin koruma hükümleri, dönüşümün süresini ve ekonomik koşullarını değiştirebilir.

Bu nedenle mülk sahiplerinin riskli yapı raporu ve müteahhit sözleşmesi aşamasına geçmeden önce arsanın imar durumunu, gelecekteki yapılaşma koşullarını ve olası kısıtlamaları ilgili kurumlardan araştırması, ileride yaşanabilecek hak kayıplarının önüne geçilmesi açısından önem taşıyor.

(Kaynak: Avukat Dr. Ali Yüksel)

Dr. Avukat Ali Yüksel

Kentsel dönüşümde ev sahiplerine kritik uyarı: Müteahhitle anlaşmadan önce bu 4 konuyu araştırın.. yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.

Emlak Dream

Kentsel dönüşümde ev sahiplerine kritik uyarı: Müteahhitle anlaşmadan önce bu 4 konuyu araştırın..
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Emlak Haber Al ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir