İstanbul’da asansörsüz binaların değeri düşüyor: Yaşlanan nüfus gayrimenkul piyasasını değiştirecek!

İstanbul’da deprem riski nedeniyle bina stokunun güvenliği tartışılırken, gayrimenkul piyasasında giderek önem kazanan başka bir konu daha öne çıkıyor: Erişilebilirlik. Yaşlı nüfusun artması, özellikle asansörsüz ve erişimi zor binalardaki konutların...

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

İstanbul’da deprem riski nedeniyle bina stokunun güvenliği tartışılırken, gayrimenkul piyasasında giderek önem kazanan başka bir konu daha öne çıkıyor: Erişilebilirlik. Yaşlı nüfusun artması, özellikle asansörsüz ve erişimi zor binalardaki konutların alıcı ve kiracı kitlesini daraltırken, binaların piyasa değerini de doğrudan etkileyebilecek yeni bir kriter oluşturuyor.

Türkiye İstatistik Kurumu’nun (TÜİK) İstatistiklerle Yaşlılar 2025 çalışmasına göre, Türkiye’de 65 yaş ve üzeri nüfus 9 milyon 583 bin 59 kişiye ulaştı. Yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payı ise yüzde 11,1’e yükseldi. İstanbul’da 2024 yılı itibarıyla 65 yaş ve üzerindeki kişi sayısı 1 milyon 302 bin 793 olarak kaydedildi.

İstanbul’da yaşlı nüfus oranının en yüksek olduğu ilçeler arasında Adalar yüzde 24,7 ile ilk sırada yer alırken, Kadıköy yüzde 20,6 ve Beşiktaş yüzde 17,3 ile öne çıktı.

Eski bina stoku ile yaşlı nüfus aynı bölgelerde yoğunlaşıyor

İstanbul’un yapı stoku da erişilebilirlik tartışmasını daha önemli hale getiriyor. Kent genelinde 2000 yılı ve öncesinde inşa edilmiş 818 bin 339 bina bulunuyor. Eski bina stokunun en yoğun olduğu ilçe ise 39 bin 786 binayla Fatih.

Yaşlı nüfusun yoğunlaştığı ilçeler ile eski yapı stokunun bulunduğu bölgelerin büyük ölçüde kentin merkez kuşağında kesişmesi, gayrimenkul piyasası açısından dikkat çekici bir tablo ortaya koyuyor.

Bu durumun ilk etkisinin konut değerlemelerinde görülmesi bekleniyor. Özellikle asansörsüz binaların üst katlarında bulunan daireler, aynı metrekare ve benzer konum özelliklerine sahip asansörlü konutlarla artık aynı emsal grubunda değerlendirilmeyebilir.

Asansörsüz binalarda erişilebilirlik değer kaybı yaratıyor

Gayrimenkul değerlemesinde binanın yaşı ve fiziksel yıpranması kadar erişilebilirlik özellikleri de önem kazanıyor. Yalnızca yapım yılına ve fiziksel yıpranmaya dayalı maliyet hesaplamaları, erişim güçlüğü bulunan binaların gerçek piyasa koşullarındaki değerini olduğundan yüksek gösterebiliyor.

Özellikle asansörsüz bir binanın dördüncü katındaki daire, yaşlılar ve hareket kabiliyeti kısıtlı kişiler açısından önemli bir dezavantaj taşıyor. Bu durum, söz konusu konutun potansiyel alıcı ve kiracı sayısını azaltırken, satış ve kiralama sürecini de zorlaştırabiliyor.

Dolayısıyla erişilebilirlik eksikliği, binanın yapım yılından bağımsız olarak değer üzerinde etkili olan yeni bir yıpranma unsuru haline geliyor.

Kentsel dönüşümü beklemeden erişilebilirlik sağlanabilir

Binalarda erişilebilirlik koşullarının iyileştirilmesi için her zaman kapsamlı bir kentsel dönüşüm sürecine ihtiyaç duyulmuyor. Kat Mülkiyeti Kanunu’nun 42’nci maddesi, engellilerin yaşamı için zorunluluk gösteren proje değişikliklerinde oybirliği yerine kat maliklerinin çoğunluğunun kararını esas alıyor.

Bu kapsamda giriş rampalarının yapılması, eşiklerin kaldırılması ve banyoların erişilebilir hale getirilmesi gibi düzenlemeler, binanın yeniden inşa edilmesini beklemeden gerçekleştirilebiliyor.

Asansör ilavesi ise binanın mimari ve teknik özelliklerine bağlı olarak her yapıda mümkün olmayabiliyor. Ancak daha düşük maliyetli erişilebilirlik düzenlemeleri bile konutun daha geniş bir kullanıcı kitlesine hitap etmesini sağlayabiliyor.

2030 ve 2040 projeksiyonları gayrimenkul sektörüne işaret veriyor

TÜİK projeksiyonları, yaşlı nüfusun toplam nüfus içindeki payının önümüzdeki yıllarda daha da artacağını gösteriyor. Buna göre 65 yaş ve üzeri nüfusun oranının 2030’da yüzde 13,5’e, 2040’ta ise yüzde 17,9’a yükselmesi bekleniyor.

Bu tablo, bugün yapı ruhsatı alan binaların kullanım ömrünün önemli bir bölümünü daha yaşlı bir nüfus yapısı içinde geçireceğine işaret ediyor.

Gayrimenkul sektöründe erişilebilirlik kriterlerinin önümüzdeki dönemde daha fazla önem kazanması beklenirken, kat maliklerinin bu konuda erken adım atması da ekonomik açıdan avantaj sağlayabilir. Erişilebilirlik yatırımlarını zamanında gerçekleştiren binalar, daha geniş bir alıcı ve kiracı kitlesine ulaşma imkânını koruyabilecek.

(Kaynak: Tevfik Türel)

İstanbul’da asansörsüz binaların değeri düşüyor: Yaşlanan nüfus gayrimenkul piyasasını değiştirecek! yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.

Emlak Dream

İstanbul’da asansörsüz binaların değeri düşüyor: Yaşlanan nüfus gayrimenkul piyasasını değiştirecek!
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Emlak Haber Al ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir