İnşaat sektöründe büyüme yavaşladı: Maliyetler ve finansman koşulları baskı yaratıyor!

Türkiye Müteahhitler Birliği’nin (TMB) 2026 yılı üçüncü çeyrek İnşaat Sektörü Analizi Raporu, sektördeki yavaşlamanın belirginleştiğini ortaya koydu. Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,9 daralan inşaat sektöründe yüksek finansman ve işçilik maliyetleri,...

featured
Google'da Abone Ol
0
Paylaş

Bu Yazıyı Paylaş

veya linki kopyala

Türkiye Müteahhitler Birliği’nin (TMB) 2026 yılı üçüncü çeyrek İnşaat Sektörü Analizi Raporu, sektördeki yavaşlamanın belirginleştiğini ortaya koydu. Yılın ikinci çeyreğinde yüzde 1,9 daralan inşaat sektöründe yüksek finansman ve işçilik maliyetleri, sıkı kredi koşulları ve özel sektör yatırımlarındaki zayıflama baskıyı artırdı. Deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetleri ve kamu yatırımları sektörü desteklerken, konut satışlarındaki gerileme ve yurt dışı projelerdeki ivme kaybı dikkat çekti.

Türkiye Müteahhitler Birliği, ekonomi çevreleri ve inşaat sektörü tarafından yakından takip edilen 2026 yılı üçüncü çeyrek İnşaat Sektörü Analizi Raporu’nu yayımladı. “Küresel Ekonominin Yeni Fay Hatları” başlıklı raporda, Türkiye ekonomisinin ve inşaat sektörünün mevcut görünümü, konut piyasasındaki gelişmeler ve Türk müteahhitlerin yurt dışı faaliyetleri değerlendirildi.

Ekonomide 200’ün üzerinde alt sektöre talep yaratan ve istihdam açısından önemli bir rol üstlenen inşaat sektörünün, yüksek maliyetler ve finansmana erişimde yaşanan güçlükler nedeniyle büyüme ivmesini kaybettiği belirtildi.

İnşaat sektörü ikinci çeyrekte yüzde 1,9 daraldı

Türkiye ekonomisi 2026 yılının ikinci çeyreğinde yüzde 2,3 büyürken, inşaat sektörü aynı dönemde yüzde 1,9 küçüldü. Böylece son yıllarda ekonominin üzerinde büyüme performansı sergileyen sektördeki büyüme eğilimi kesintiye uğradı.

Raporda, daralmada yüksek finansman maliyetleri, sıkı kredi koşulları ve özel sektör yatırımlarındaki temkinli yaklaşımın etkili olduğu değerlendirildi. Deprem bölgesindeki yeniden inşa çalışmaları ve kamu yatırımları sektöre destek sağlamayı sürdürürken, konut talebindeki zayıflamanın büyüme performansını sınırladığına dikkat çekildi.

İkinci çeyrekte zincirlenmiş hacim endeksine göre toplam sabit sermaye yatırımları yüzde 0,6 artarken, inşaat yatırımları yüzde 0,9 azaldı. Sektörün toplam istihdam içindeki payı ise yüzde 6,8 olarak gerçekleşti.

İnşaat maliyetlerinde işçilik baskısı sürüyor

İnşaat sektöründe maliyet artışları, yeni yatırım ve proje kararları üzerindeki baskısını koruyor. TÜİK verilerine göre İnşaat Maliyet Endeksi, Ağustos 2026’da aylık yüzde 2,04, yıllık yüzde 29,59 yükseldi.

Malzeme maliyetleri aylık yüzde 2,73, yıllık yüzde 28,72 artarken, işçilik maliyetlerindeki yükseliş aylık yüzde 0,82, yıllık yüzde 31,20 oldu.

Aynı dönemde bina inşaatı maliyet endeksi yıllık yüzde 28,94, bina dışı yapılar için inşaat maliyet endeksi ise yüzde 31,68 artış kaydetti.

Aylık bazda malzeme fiyatlarındaki yükseliş öne çıkarken, yıllık işçilik maliyetlerinin yüzde 31,20’ye ulaşması sektörün kârlılığı üzerindeki baskının devam ettiğini gösterdi. Finansman giderlerinin de eklenmesiyle birlikte müteahhitlerin yeni yatırımlarda daha temkinli hareket ettiği değerlendirildi.

İnşaat üretimi artarken ciro aylık bazda geriledi

İnşaat sektöründe üretim ve ciro göstergeleri Ağustos ayında farklı yönlerde hareket etti. TÜİK verilerine göre inşaat üretim endeksi yıllık yüzde 2,3, aylık yüzde 4,0 arttı. Buna karşılık inşaat sektörü ciro endeksi yıllık yüzde 19,2 yükselirken aylık yüzde 3,7 geriledi.

Aynı dönemde sanayi, inşaat, ticaret ve hizmet sektörlerinin toplam ciro endeksi yıllık yüzde 31,8, aylık yüzde 3,0 artış gösterdi.

Alt sektörler incelendiğinde bina inşaatı üretimi yıllık yüzde 0,9 azalırken, bina dışı yapıların inşaatında yüzde 21,8, özel inşaat faaliyetlerinde ise yüzde 0,1 artış kaydedildi.

Üretim endeksindeki yükselişe rağmen ciro endeksinin aylık bazda gerilemesi, sektörde üretim faaliyetleri ile gelir göstergelerinin aynı yönde hareket etmediğini ortaya koydu.

İnşaat sektöründe güven endeksi 83 seviyesinde

İnşaat sektöründeki temkinli görünüm, güven endekslerine de yansıdı. İnşaat Güven Endeksi, Eylül 2026’da bir önceki aya göre yüzde 0,2 gerileyerek 83,0 seviyesine indi.

Endeksin 100 eşik değerinin altında kalması, sektörde mevcut faaliyetlere ve gelecek döneme ilişkin beklentilerde kötümser görünümün sürdüğüne işaret etti.

Alınan kayıtlı siparişlerin mevcut düzeyi yüzde 1,9 artarak 80,4’e yükselirken, gelecek üç aylık dönemde toplam çalışan sayısına ilişkin beklenti yüzde 2,1 düşüşle 85,5’e geriledi.

İnşaat malzemesi sanayisinde de benzer bir tablo ortaya çıktı. Türkiye İMSAD tarafından açıklanan İnşaat Malzemesi Sanayi Bileşik Endeksi, Ağustos ayında 1,1 puan düşerek 72,0 seviyesine geriledi. Faaliyet, güven ve beklenti alt endekslerinin tamamındaki düşüş, sektördeki ihtiyatlı görünümün inşaat malzemesi üreticilerine de yansıdığını gösterdi.

Konut satışlarındaki düşüşte ikinci el piyasası öne çıktı

Konut piyasasında talepteki zayıflama, Eylül ayı satış verilerinde de görüldü. Türkiye genelinde konut satışları, geçen yılın aynı ayına göre yüzde 9,3 azalarak 142 bin 390’a geriledi.

İlk el konut satışları yüzde 3,9 artışla 51 bin 519’a yükselirken, ikinci el konut satışları yüzde 15,3 düşüşle 90 bin 871 oldu. Böylece toplam satışlar içinde ilk el konutların payı yüzde 36,2, ikinci el konutların payı ise yüzde 63,8 olarak gerçekleşti.

Ocak-Eylül 2026 döneminde toplam konut satışları geçen yılın aynı dönemine göre yüzde 7,2 azalarak 1 milyon 92 bin 919’a indi. Bu dönemde ilk el satışlar yüzde 0,6, ikinci el satışlar ise yüzde 10,0 geriledi.

Veriler, konut piyasasındaki daralmada ikinci el segmentindeki düşüşün belirleyici olduğunu ortaya koydu.

İpotekli satışlar artsa da kredili konut alımının payı sınırlı

Eylül ayında ipotekli konut satışları yıllık bazda yüzde 5,1 artarak 23 bin 397’ye yükseldi. Diğer konut satışları ise yüzde 11,6 azalarak 118 bin 993 oldu.

İpotekli satışların toplam satışlar içindeki payı yüzde 16,4 seviyesinde kaldı. Ocak-Eylül döneminde ipotekli satışlar yüzde 24,7 artışla 212 bin 210’a ulaşırken, diğer satışlar yüzde 12,5 geriledi.

Kredili satışlardaki artış konut talebinin finansman kanalıyla kısmen hareketlendiğini gösterse de ipotekli satışların toplam içindeki sınırlı payı, yüksek finansman maliyetleri ve kredi koşullarının piyasadaki etkisinin sürdüğüne işaret etti.

Yüksek konut fiyatları ve hanehalkının satın alma gücü üzerindeki baskılar da konut talebini sınırlayan unsurlar arasında yer aldı.

Konut fiyatları yıllık bazda reel olarak yüzde 5,7 geriledi

Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası’nın (TCMB) Konut Fiyat Endeksi, Eylül 2026’da bir önceki aya göre yüzde 1,2 artarak 239,4 seviyesine yükseldi.

Konut fiyatları yıllık bazda nominal olarak yüzde 22,3 artarken, enflasyondan arındırılmış verilere göre yüzde 5,7 geriledi. Böylece fiyatlar nominal olarak yükselmeye devam etse de reel düşüş sürdü.

Eylül ayında konut fiyatlarındaki aylık artış İstanbul’da yüzde 2,0, Ankara’da yüzde 0,1 ve İzmir’de yüzde 1,0 oldu. Yıllık artış oranları ise İstanbul’da yüzde 26,8, Ankara’da yüzde 22,0 ve İzmir’de yüzde 21,0 olarak kaydedildi.

Yapı ruhsatlarında artış, tamamlanan yapılarda daha sınırlı kaldı

2026 yılının ilk çeyreğine ilişkin yapı ruhsatı verileri, yeni yapı üretimine yönelik faaliyetlerde artış yaşandığını gösterdi.

Yapı ruhsatı verilen bina sayısı yıllık yüzde 19,6, daire sayısı yüzde 37,0, toplam yüzölçümü ise yüzde 26,1 arttı. Aynı dönemde yapı kullanma izin belgesi verilen bina sayısındaki artış yüzde 4,8, daire sayısındaki artış yüzde 10,1, toplam yüzölçümündeki artış ise yüzde 3,5 oldu.

Ruhsat verilerindeki çift haneli yükselişler yeni yapı üretimi için hareketliliğe işaret ederken, tamamlanan yapılara ilişkin göstergelerdeki daha sınırlı artış, bu hareketliliğin henüz aynı ölçüde tamamlanmış projelere yansımadığını ortaya koydu.

Türk müteahhitlerin yurt dışı iş hacminde ivme kaybı

Yurt dışı müteahhitlik hizmetlerinde de küresel finansman koşulları ve jeopolitik belirsizliklerin etkisi hissedildi. TMB raporuna göre Türk müteahhitler, 2026 yılının ilk dokuz ayında toplam 4,9 milyar dolarlık 97 proje üstlendi.

Yurt dışında iş üstlenilen ülke sayısı Kanada’nın da eklenmesiyle 139’a yükseldi. İlk dokuz ayda en fazla proje üstlenilen ülke 1,1 milyar dolarla Suudi Arabistan oldu. Suudi Arabistan’ı 670 milyon dolarla Romanya, 635,8 milyon dolarla Libya izledi.

Raporda, özellikle Orta Doğu başta olmak üzere önemli pazarlardaki belirsizliklerin yatırım kararları ve proje finansmanı üzerinde baskı oluşturduğu belirtildi. Küresel finansman koşullarının da yeni proje üstlenimlerini sınırlandırdığına dikkat çekildi.

Bununla birlikte Türk müteahhitlerin uluslararası pazarlardaki konumunu koruduğu vurgulandı. Engineering News-Record (ENR) dergisinin 2026 yılı “Dünyanın En Büyük 250 Uluslararası Müteahhidi” listesinde Türkiye, 49 firmayla Çin’in ardından ikinci sırada yer aldı.

Sektörde toparlanma için finansman ve talep belirleyici olacak

TMB’nin üçüncü çeyrek raporu, inşaat sektöründe kamu yatırımları ve deprem bölgesindeki yeniden inşa faaliyetlerinin destekleyici rolünü sürdürdüğünü, ancak özel sektör yatırımları ve konut talebindeki zayıflamanın büyümeyi sınırladığını ortaya koydu.

Yüksek finansman giderleri, işçilik ve malzeme maliyetleri ile kredi koşulları sektörün yatırım kararlarını etkileyen başlıca unsurlar olarak öne çıktı. Yurt dışında ise jeopolitik gelişmeler ve küresel finansmana erişim koşulları proje üstlenimlerinin seyrinde belirleyici oldu.

Sektörün önümüzdeki dönemdeki performansında finansman koşullarının yanı sıra konut talebinin güçlenmesi, maliyet baskılarının seyri ve uluslararası pazarlardaki belirsizliklerin nasıl şekilleneceği etkili olacak.

İnşaat sektöründe büyüme yavaşladı: Maliyetler ve finansman koşulları baskı yaratıyor! yazısı ilk olarak EmlakDream‘de yayımlanmıştır.

Emlak Dream

İnşaat sektöründe büyüme yavaşladı: Maliyetler ve finansman koşulları baskı yaratıyor!
0

E-posta adresiniz yayınlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir

0/30 karakter

Giriş Yap

Emlak Haber Al ayrıcalıklarından yararlanmak için hemen giriş yapın veya hesap oluşturun, üstelik tamamen ücretsiz!

KAI ile Sohbet Et

KAI ile Haber Hakkında Sohbet

Yapay zeka asistanı

Yapay zeka yanlış bilgi üretebilir