EVA Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Nurbanu Yarımca, tarım arazilerinde yaşanan yüzde 1.000’i aşan değer artışının yatırımcı ilgisini artırdığını ancak yanlış yatırımların ciddi mağduriyetlere yol açabileceğini söyledi.
Pandemi sonrası hızlanan şehirden kaçış trendi, Çanakkale’deki tarım arazilerine olan talebi artırdı. EVA Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Nurbanu Yarımca, yüksek getiri beklentisiyle yapılan plansız yatırımların hayal kırıklığına dönüşebileceğine dikkat çekti. Çanakkale’de bazı premium zeytinliklerde fiyatlar son 5 yılda 10 kat yükseldi. Nurbanu Yarımca’ya göre yatırımcıların yalnızca değer artışına değil, arazinin hukuki ve tarımsal niteliğine de odaklanması gerekiyor.
Yatırımcıların Yeni Gözdesi Çanakkale’de Tarım Arazilerine İlgi Katlanıyor
Son yıllarda büyük şehirlerde artan yaşam maliyetleri, yoğun şehir yaşamından uzaklaşma isteği ve doğaya dönüş eğilimi, yatırımcıların yönünü kırsal bölgelere çevirdi. Bu dönüşümden en fazla pay alan bölgelerin başında ise Çanakkale geliyor. Özellikle zeytinlikler ve tarım arazileri, hem yatırım hem de alternatif yaşam arayışındaki kişilerin radarına girmiş durumda. Değerleme Uzmanı Nurbanu Yarımca’ya göre, son dönemde yaşanan hareketlilik yalnızca ekonomik beklentilerle açıklanamıyor.
“Artık Sadece Toprak Değil, Yaşam Kalitesi Satın Alınıyor”
Yarımca, yatırımcı profilinin değiştiğine dikkat çekerek şu değerlendirmede bulundu:
“Pandemi sonrası dönemde yatırımcıların öncelikleri önemli ölçüde değişti. İnsanlar artık yalnızca değer kazanacak bir mülk aramıyor; aynı zamanda doğayla iç içe, sürdürülebilir ve alternatif bir yaşam alanı oluşturmayı hedefliyor. Bu nedenle Çanakkale gibi doğal dokusunu koruyan bölgeler yoğun talep görüyor.
Premium Zeytinliklerde Fiyatlar 3.500 TL’ye Ulaştı
Çanakkale kırsalında özellikle Ayvacık sahil hattındaki zeytinliklerde dikkat çekici fiyat artışları yaşanıyor. 2020 yılında metrekaresi yaklaşık 200-300 TL seviyelerinde işlem gören bazı zeytinliklerin bugün 2.500-3.500 TL/m² seviyelerine ulaştığı belirtiliyor. Deniz manzaralı, asfalt yola cepheli, su erişimi bulunan ve düzenli bakımı yapılan parseller ise yatırımcılar tarafından daha fazla tercih ediliyor.”
Nurbanu Yarımca, bazı bölgelerdeki fiyat hareketlerinin dikkat çekici boyutlara ulaştığını belirterek şunları söyledi:
“Son beş yılda bazı tarım arazilerinde yüzde 1.000’i aşan değer artışları görüyoruz. Özellikle şehirden kaçış eğiliminin hızlandığı pandemi sonrasında Çanakkale kırsalında yeni bir yatırım dalgası oluştu. Ancak yatırımcıların fiyat artışlarını tek kriter olarak değerlendirmemesi gerekiyor.
Çanakkale’yi Farklı Kılan Unsurlar Neler?
Çanakkale, sahip olduğu iklim koşulları ve verimli toprak yapısıyla Türkiye’nin önemli tarım bölgeleri arasında yer alıyor. Deniz etkisinin oluşturduğu mikroklima özelliği, özellikle zeytin yetiştiriciliği açısından önemli avantajlar sağlıyor. Bölgenin yoğun şehirleşmeye maruz kalmamış olması da uzun vadeli yatırım beklentilerini destekleyen unsurlar arasında gösteriliyor. Yatırımcıların bölgeye ilgisi yalnızca bugünkü koşullardan değil, geleceğe yönelik beklentilerden de kaynaklanıyor.
En Büyük Hata: İmar Beklentisiyle Arazi Satın Almak
Tarım arazisi yatırımlarında en sık karşılaşılan yanlışların başında imar beklentisiyle yapılan alımlar geliyor. Tarım arazilerinin önemli bir bölümü yapılaşmaya kapalı olduğu için kısa vadede imara açılma beklentisi gerçekçi olmayabiliyor. Tarım arazisi ile imarlı arsa birbirinden tamamen farklı yatırım araçlarıdır. Sadece ileride imara açılır düşüncesiyle yapılan alımlar, beklenen sonucu vermeyebilir. Bu nedenle yatırım öncesinde arazinin hukuki ve teknik durumunun detaylı şekilde incelenmesi gerekiyor.”
Hisseli Tapu ve Yol Sorunları Büyük Risk Oluşturuyor
Tarım arazilerinde yatırımcıların karşılaşabileceği riskler yalnızca imar konusu ile sınırlı değil. Hisseli tapular, kadastro problemleri, resmi yol bağlantısının bulunmaması, kullanım kısıtları ve mülkiyet sorunları yatırım sonrasında önemli hukuki süreçlere neden olabiliyor. Özellikle şehir dışından gelen yatırımcıların bölge dinamiklerini yeterince bilmeden hareket etmelerinin riskleri artırdığı belirtiliyor.
“Tarım Arazisi Almak, Sadece Mülk Sahibi Olmak Değildir”
Zeytinlikler ve tarım arazileri düzenli bakım, işletme ve üretim gerektiriyor. Bakımı yapılmayan araziler zaman içerisinde ekonomik değer kaybedebiliyor. Yarımca, “Tarım arazisi yatırımı pasif bir yatırım değildir. Özellikle üretim amaçlı kullanılan alanlarda bakım maliyetleri, verimlilik ve işletme süreçleri yatırım kararının önemli parçalarıdır. Bu gerçek göz ardı edilmemelidir” dedi.
Arazi Almadan Önce Bu 6 Başlık Mutlaka Kontrol Edilmeli
EVA Gayrimenkul Değerleme Uzmanı Nurbanu Yarımca, yatırımcıların karar vermeden önce, parselin tapu niteliği ve kullanım amacı, kadastro yolu veya resmi ulaşım bağlantısı, toprak yapısı ve verimlilik durumu, su kaynaklarına erişim imkanı, hisseli mülkiyet olup olmadığı ve tarım dışı kullanım izinleri ve yasal kısıtlar gibi kriterleri mutlaka değerlendirmesi gerektiğini belirtti:
“Doğru Bilgiyle Yapılan Tarım Arazisi Yatırımı Kazandırır”
Tarım arazilerinin doğru analiz edildiğinde uzun vadede önemli fırsatlar sunabileceğini belirten Nurbanu Yarımca, yatırımcıların profesyonel destek almadan karar vermemeleri gerektiğini söyleyerek sözlerini şöyle tamamladı:
“Çanakkale, tarımsal potansiyeli ve doğal yapısıyla yatırım açısından güçlü bir bölge olmaya devam ediyor. Ancak sürdürülebilir kazanç için yalnızca fiyat artışlarına odaklanmak yerine arazinin hukuki, teknik ve ekonomik özelliklerini bütüncül şekilde değerlendirmek gerekiyor. Doğru bilgiyle yapılan yatırım kazandırırken, eksik araştırma ciddi riskler doğurabiliyor.”
EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık Hakkında: EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık AŞ, gayrimenkul sektörün uzman isimleri tarafından 2008 yılında kuruldu. EVA, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilen Değerleme Şirketlerinden olup ayrıca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından finans kurumlarına, “gayrimenkul, gayrimenkul projesi veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesi” hizmet verme yetkisine sahip şirketler arasındadır. Ayrıca uluslararası bir kurum olan RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors) tarafından Türkiye’de “Regulated by RICS” olarak ünvanı verilen ilk kuruluştur.
EVA Değerleme’nin kendi alanında 26 adet uluslararası ödülü bulunmaktadır. Finans piyasaları konusunda dünyanın önemli otoritelerinden Euromoney Yayın Kurumunun lider dergisi olan Euromoney Magazine her yıl dünyanın birçok ülkesinde çeşitli kategorilerde en başarılı kurumları bilimsel bir çalışma ile belirlemektedir. EVA Değerleme, 2011 senesinde Euromoney tarafından Değerleme Konusunda Türkiye En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması, 2013 senesinde Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde, 2014 senesinde ise “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Araştırma Firması” ödülüne, 2016, 2017 ve 2018 senelerinde tekrar Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde layık görülmüştür. 2020 yılında ise Euromoney’in “Real Estate Awards 2020” ödülleri kapsamında, Türkiye’nin en iyi Gayrimenkul Araştırma ve Gayrimenkul Değerleme firması seçilmiştir. Ayrıca uluslararası International Property Awards, EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlığı 2013-2014 senesi ödüllerinde “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” ve “Avrupa’nın En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması”; 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 ve 2018-2019 senesinde ise arka arkaya tekrar “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” olarak seçmiştir. Tüm bu ödüller yanısıra 2017 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Best Property Appraisal Company, Turkey 2017”, 2018 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Most Innovative Real Estate Valuation Brand, Turkey 2018, 2023 senesinde tekrar Global Brands Magazine tarafından “Best Real Estate Advisor Turkey 2023 ödülüne layık görülmüştür. 2024 senesinde Boston Brand Research&Media tarafından “Best Real Estate Advisor, Turkey 2024 ödülüne layık görülmüştür.
EVA Gayrimenkul Değerleme, her türlü gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı hak ve faydaların değerlemesi, makine ve ekipman değerlemesi hizmetleri vermekte, gayrimenkul projelerinde fizibilite, şerefiyelendirme, yer seçimi analizi, çalışmaları yapmakta, en iyi ve en verimli kullanım etütleri hazırlamakta, kurumsal imar barışı danışmanlığı hizmeti vermekte, finansal kurumlar için kredilerde yatırım ilerleme raporları hazırlanması hizmetleri vermektedir. Şirketin ortakları ve Yöneticileri arasında Türkiye’nin ilk SPK Lisanslı Değerleme Uzmanlarından Cansel Turgut Yazıcı, Özdil Şahin, Özhan Yurtseven ve Zuhal Balsarı bulunmaktadır. Şirketin Türkiye Otel Sektörü Pazar Analizi Raporu, Türkiye Alışveriş Merkezleri Potansiyeli Analizi raporları, İstanbul Markalı Konut Piyasası Araştırma ve Öngörüler Raporu, İstanbul Yurt sektörü raporu gibi yayınlanmış sektörel araştırma raporları vardır.
Daha Fazla Bilgi İçin: www.evagyd.com
EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık Hakkında: EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlık AŞ, gayrimenkul sektörün uzman isimleri tarafından 2008 yılında kuruldu. EVA, Sermaye Piyasası Kurulu (SPK) tarafından yetkilendirilen Değerleme Şirketlerinden olup ayrıca, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulu (BDDK) tarafından finans kurumlarına, “gayrimenkul, gayrimenkul projesi veya bir gayrimenkule bağlı hak ve faydaların değerlemesi” hizmet verme yetkisine sahip şirketler arasındadır. Ayrıca uluslararası bir kurum olan RICS (Royal Institution of Chartered Surveyors) tarafından Türkiye’de “Regulated by RICS” olarak ünvanı verilen ilk kuruluştur.
EVA Değerleme’nin kendi alanında 26 adet uluslararası ödülü bulunmaktadır. Finans piyasaları konusunda dünyanın önemli otoritelerinden Euromoney Yayın Kurumunun lider dergisi olan Euromoney Magazine her yıl dünyanın birçok ülkesinde çeşitli kategorilerde en başarılı kurumları bilimsel bir çalışma ile belirlemektedir. EVA Değerleme, 2011 senesinde Euromoney tarafından Değerleme Konusunda Türkiye En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması, 2013 senesinde Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde, 2014 senesinde ise “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Araştırma Firması” ödülüne, 2016, 2017 ve 2018 senelerinde tekrar Türkiye’nin En İyi Danışmanlık (Best Real Estate Advisory-Overall), En İyi Araştırma (Research) ve En İyi Değerleme (Valuation) Firması ödüllerinde layık görülmüştür. 2020 yılında ise Euromoney’in “Real Estate Awards 2020” ödülleri kapsamında, Türkiye’nin en iyi Gayrimenkul Araştırma ve Gayrimenkul Değerleme firması seçilmiştir. Ayrıca uluslararası International Property Awards, EVA Gayrimenkul Değerleme Danışmanlığı 2013-2014 senesi ödüllerinde “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” ve “Avrupa’nın En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması”; 2014-2015, 2015-2016, 2016-2017, 2017-2018 ve 2018-2019 senesinde ise arka arkaya tekrar “Türkiye’nin En İyi Gayrimenkul Danışmanlık Firması” olarak seçmiştir. Tüm bu ödüller yanısıra 2017 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Best Property Appraisal Company, Turkey 2017”, 2018 senesinde Global Brands Magazine tarafından “Most Innovative Real Estate Valuation Brand, Turkey 2018, 2023 senesinde tekrar Global Brands Magazine tarafından “Best Real Estate Advisor Turkey 2023 ödülüne layık görülmüştür. 2024 senesinde Boston Brand Research&Media tarafından “Best Real Estate Advisor, Turkey 2024 ödülüne layık görülmüştür.
EVA Gayrimenkul Değerleme, her türlü gayrimenkul ve gayrimenkule dayalı hak ve faydaların değerlemesi, makine ve ekipman değerlemesi hizmetleri vermekte, gayrimenkul projelerinde fizibilite, şerefiyelendirme, yer seçimi analizi, çalışmaları yapmakta, en iyi ve en verimli kullanım etütleri hazırlamakta, kurumsal imar barışı danışmanlığı hizmeti vermekte, finansal kurumlar için kredilerde yatırım ilerleme raporları hazırlanması hizmetleri vermektedir. Şirketin ortakları ve Yöneticileri arasında Türkiye’nin ilk SPK Lisanslı Değerleme Uzmanlarından Cansel Turgut Yazıcı, Özdil Şahin, Özhan Yurtseven ve Zuhal Balsarı bulunmaktadır. Şirketin Türkiye Otel Sektörü Pazar Analizi Raporu, Türkiye Alışveriş Merkezleri Potansiyeli Analizi raporları, İstanbul Markalı Konut Piyasası Araştırma ve Öngörüler Raporu, İstanbul Yurt sektörü raporu gibi yayınlanmış sektörel araştırma raporları vardır.
Daha Fazla Bilgi İçin: www.evagyd.com
